Επί του Νομοσχεδίου του κ. Υπουργού Δικαιοσύνης "Μεταρρυθμίσεις για την Οικογένεια, το Παιδί και την Κοινωνία"


ΤΟ ΕΠΩΝΥΜΟ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Α΄
Η νομική άποψη


Η προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 1388 Α του ΑΚ είναι αντίθετη με τη σήμερα ισχύουσα στη χώρα μας συνταγματική αναγνώριση της πλήρους και ουσιαστικής ισότητας των φύλων (ά. 116) χωρίς διακρίσεις και εξαιρέσεις και χωρίς μέτρα που να αποτελούν οπισθοδρόμηση από ήδη κεκτημένα δικαιώματα που οδηγούν στην ουσιαστική ισότητα.
Με άλλα λόγια, το Σύνταγμά μας επιβάλλει μέτρα προωθητικά προς την πλήρη και ουσιαστική ισότητα, απαγορεύει μέτρα αντίθετα με την ισότητα ή συρρικνωτικά της ισότητας. Και τέτοια είναι η προτεινόμενη διάταξη, διότι αντί της αυθύπαρκτης και αυτοτελούς εικόνας της προσωπικότητας της Ελληνίδας που καθιερώνει το άρθρο 1388 Α Α.Κ. όπως τροποποιήθηκε το 1983, μας οπισθοδρομεί στην παλιά παρακολουθηματική του άνδρα και χαμαιλεοντική – κατ’ αντανάκλαση με το γάμο, το διαζύγιο, το νέο γάμο κλ. – ονομασία που παρουσιάζει τη γυναίκα.
Την ίδια γραμμή ισότητας των φύλων σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μάς επιβάλλει και η διεθνής νομοθεσία (Σύμβαση CEDAW, που κυρώθηκε από την Ελλάδα με τον Ν. 1342/1983 και η νομοθεσία της ΕΕ (ιδίως ά. 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα) που την ισότητα των φύλων κατατάσσει στις θεμελιώδεις αρχές, αξίες και αποστολές της ΕΕ. Συνεπώς η ισότητα πρέπει να διαπερνά όλες τις ειδικές ρυθμίσεις των σχέσεων των ανδρών και γυναικών.

Β’
Η πράξη


α) Η θέση της γυναίκας, ιδίως σε μερικές επαρχίες της χώρας μας, εξακολουθεί να είναι δύσκολη και συχνά η οικογένεια πασχίζει να την κρατήσει πιεστικά στο ρόλο του δεύτερου, υποτακτικού στον άνδρα, φύλου. Ένα μέσο είναι και το ανδρικό επώνυμο.

β) Είναι βέβαιο ότι η σταθερότητα του επώνυμου του άνδρα (την έχει χωρίς αμφισβητήσεις) και της γυναίκας (αυτή δεινοπαθεί) συμβάλλει στην ασφάλεια των συναλλαγών διότι είναι προϋπόθεση της ταύτισης των συναλλασσόμενων προσώπων. Εξ άλλου η σημαντικότατη αύξηση των συναλλακτικών σχέσεων της γυναίκας δημιουργεί αυξημένες ανάγκες σταθερότητας του επωνύμου της. Το ά. 1388 Α του ΑΚ από το 1983 εξυπηρέτησε και το α) και το β) παραπάνω σημείο. Σήμερα θα επιστρέψουμε προς αποσταθεροποίηση;
Η πρόσθετη ανάγκη να προκύπτει αν κάποιο πρόσωπο, αρσενικό ή θηλυκό, είναι έγγαμο και με ποιο πρόσωπο, ρυθμίζεται ευχερέστατα με την προσθήκη στην ταυτότητα, πέραν των ονομάτων πατρός και μητρός, και του ονόματος του ή της συζύγου.
Δυστυχώς οι νέες "ευρωπαϊκές" ταυτότητες κατήργησαν αυτή την αναγραφή, όπως διαπίστωσα από τη νέα δική μου.
Είναι φανερό ότι η διόρθωση πρέπει να έγκειται στην προσθήκη και του ονοματεπώνυμου του ή της συζύγου στην ταυτότητα (και το διαβατήριο) με ένα απλό μέτρο της πολιτείας , όχι με αντισυνταγματική και παράνομη ρύθμιση σε βάρος της ισότητας των γυναικών που με τόσους κόπους κατακτήθηκε βήμα προς βήμα και ακόμη, λόγω προκατάληψης, δεν έχει καν ολοκληρωθεί.


Συμπέρασμα

Η προτεινόμενη διάταξη για το επώνυμο του ζεύγους και συγκεκριμένα της γυναίκας πρέπει να αποσυρθεί.
Συγκρούεται με το Σύνταγμα και τη διεθνή και εθνική νομοθεσία για την ισότητα των φύλων.
Αυτό επιβάλλει και η κοινωνική πραγματικότητα που ιδίως σε ορισμένες περιοχές της χώρας μας συχνά μεταχειρίζεται τη γυναίκα ως ον υποτακτικό του άνδρα. Αυτό επιβάλλει και η ασφάλεια των συναλλαγών που προϋποθέτει σταθερή και αναλλοίωτη ταύτιση των συναλλασσόμενων.

23.6.2008

Α. Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου


ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ

 

1) ΙΔΡΥΜΑ ΜΑΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ «ΙΜΔΑ»

2) ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ «ΣΔΓ»

3) ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ «ΕΣΕ»

4) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

5) ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ

6) ΕΝΩΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

7) ΚΕΝΤΡΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΥΠΑΙΘΡΟΥ «ΚΕΓΥ»

8) ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΟΥ

9) ΚΙΝΗΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ «ΚΔΓ»

10) ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΡΩΓΗ ΕΛΛΑΔΑΣ

11) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΓΥΝΑΙΚΩΝ «ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΗ»

12) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΝΟΙΚΟΚΥΡΑΣ

13) ΣΟΡΟΠΤΙΜΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΑΔΟΣ

14) ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΗΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΑΣ

…………………………………………………………………………………..

15) ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΣΕΕ

16) ΟΤΟΕ – ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

…………………………………………………………………………………..

17) ΤΟΜΕΑΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΠΑΣΟΚ

18) ΤΜΗΜΑ ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ