Πρακτικά από την συζήτηση στη βουλή για την Αντιμετώπιση της οικογενειακής βίας

ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Κύριοι συνάδελφοι, εισερχόμαστε στην ημερήσια διάταξη της
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Μόνη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου της πρότασης νόμου αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης: "Αντιμετώπιση ενδοοικογενειακής βίας".
Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ ορίζει Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ στο παρόν νομοσχέδιο τον κ. Χυτήρη.
Το λόγο έχει η εισηγήτρια της πλειοψηφίας κ. Αικατερίνη Σιδηροπούλου-Παπακώστα.
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ-ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ: Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, συζητείται σήμερα η πρόταση νόμου Βουλευτών με θέμα την πρόληψη και την αντιμετώπιση ενδοικογενειακής βίας. Όπως το Σύνταγμα της χώρας προβλέπει ο Βουλευτής σύμφωνα με τη συνείδησή του και σύμφωνα με τα ερεθίσματα με τα οποία παίρνει από την κοινωνία να νομοθετεί και να προτείνει και προτάσεις νόμου προς τη Βουλή των Ελλήνων.
Θέλω λοιπόν να αναφερθώ στο τι ακριβώς πραγματεύεται αυτό το σχέδιο νόμου. Αναφέρεται στην αντιμετώπιση ενός εν κρυπτώ τελούμενου εγκλήματος όπως είναι αυτό της ενδοοικογενειακής βίας. Η ενδοοικογενειακή βία των γυναικών είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο, δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, που δεν γνωρίζει ούτε γεωγραφικά, ούτε φυλετικά, ούτε ταξικά όρια, ούτε ηλικία και μορφωτικό επίπεδο. Από το Δεκέμβριο 1948, λοιπόν, τα σύγχρονα κράτη θεμελιώνουν την αντίληψή τους για δημοκρατία, για δικαιοσύνη και ισότητα στην παγκόσμια διακήρυξη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπου εκεί καθίσταται ακρογωνιαίος λίθος η αναγνώριση της πανανθρώπινης αλήθειας ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι και ίσοι δίχως εξαιρέσεις.
Η τέταρτη παγκόσμια διάσκεψη για τις γυναίκες που έγινε στο Πεκίνο τον Σεπτέμβριο του 1984 αναγνώριζε στο πρόγραμμα δράσης ότι η βία κατά των γυναικών αποτελεί παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών των γυναικών και τις εμποδίζει να απολαμβάνουν αυτά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες. Κάλεσε δε τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην οποία ανήκουμε να διασφαλίσουμε ειδικότερα το δικαίωμα στην ψυχική, σωματική και σεξουαλική ακεραιότητα όλων των ατόμων λαμβάνοντας μέτρα πρόληψης, τιμωρίας και εξάλειψης όλων των μορφών βίας. Επανέλαβε ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ούτε για μια στιγμή ότι όλες οι μορφές βίας κατά των γυναικών συνιστούν προσβολή των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και της πλήρους ενσωμάτωσης των γυναικών στην κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Η διαπίστωση αυτή αποτυπώνεται άλλωστε στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καθώς και σε πρόταση του Συμβουλίου Υπουργών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρέπει να σας πω ότι η διεθνής κοινότητα έχει αναγνωρίσει ως μέγιστο κοινωνικό πρόβλημα, που συνιστά μεγάλη απειλή κατά της ασφάλειας και της δημοκρατίας στην Ευρώπη, την παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως μη ανεκτή. Κατά συνέπεια λοιπόν, σύμφωνα με το πρόγραμμα δράσης της παγκόσμιας διάσκεψης του Πεκίνου, βία κατά των γυναικών είναι η έκφραση της ιστορικά διαπιστωμένης ανισότητας της σχέσης ισχύος μεταξύ ανδρών και γυναικών που οδήγησε στην κυριαρχία και την παρεμπόδιση των γυναικών στην ανάπτυξή τους και στην ευημερία τους.
Οι έννοιες της ψυχολογικής και σεξουαλικής βίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Μαγκάκη και όπως έχουν ήδη προσδιοριστεί και από την επιστήμη, υπάρχουν όταν χωρίς κάποια σωματική επενέργεια δημιουργείται δυσάρεστη ψυχικά κατάσταση στον εξαναγκαζόμενο ώστε αυτός προς άρσην μιας τέτοιας κατάστασης να αναγκαστεί να ενδώσει.
(SX)





Πάντως, για να αποφευχθεί η αοριστία του περιεχομένου αυτής της έννοιας, σκόπιμο θα ήταν να εξηγηθεί -και το εξηγώ σήμερα εδώ- ότι με τον όρο "ψυχολογική βία" νοείται κυρίως η χρήση απειλής για σωματική βία ή άλλη παράνομη πράξη ή παράλειψη, όπως αντίστοιχα προβλέπεται γενικώς κατά το άρθρο 330 του Ποινικού Κώδικα για την παράνομη βία.
Επομένως, μέσα σε αυτό το εννοιολογικό πλαίσιο η νομολογία των δικαστηρίων μας θα έχει μία σχετικώς ασφαλή βάση για να προσδιορίσει επακριβέστερα το περιεχόμενο των εν λόγω εννοιών.
Περαιτέρω, η τυχόν επικάλυψη της σεξουαλικής βίας σε βάρος στενών συγγενών από άλλες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, όπως παραδείγματος χάρη η ασέλγεια μεταξύ συγγενών, η αιμομιξία κλπ., δεν φαίνεται να δημιουργεί προβλήματα αφού η διάταξη περί ενδοοικογενειακής βίας διατυπώνεται στο νομοσχέδιο έτσι ώστε να έχει επικουρικό χαρακτήρα. Και αναφέρομαι στη φράση "εφόσον η πράξη δεν απειλείται με βαρύτερη ποινή".
Η Ελλάδα πρέπει να σας πω ότι έχει περιλάβει στο Σύνταγμά της συγκεκριμένες επιταγές για την προστασία. Με το άρθρο 2, παράγραφος 1 αναγορεύει το σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου σε πρωταρχική υποχρέωση όλων των οργάνων της πολιτείας και με το άρθρο 5, παράγραφος 1 διασφαλίζει το δικαίωμα κάθε ανθρώπου στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
Η SEDAU, που έγινε εσωτερικός νόμος στη συνέχεια, διακηρύσσει την ισότητα των δικαιωμάτων των γυναικών σε όλα τα επίπεδα. Υποχρεώνει τα κράτη που την έχουν επικυρώσει -μεταξύ αυτών και εμάς, κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι- ώστε να εφαρμόσουν μία τέτοια νομοθεσία που να αίρει κάθε μορφής διάκριση, ώστε να επιτευχθεί η πλήρης ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Προσδιορίζει τη βία κατά των γυναικών ως μορφή διάκρισης και ορίζει ότι παραβιάζει τα ατομικά δικαιώματα, αυτά τα οποία εγγυώνται το Διεθνές Δίκαιο και οι σχετικές συνθήκες.
Πρέπει να σας πω ότι θεωρεί ως διακρίσεις τις προκαταλήψεις και τα παραδοσιακά στερεότυπα που καθιστούν τις γυναίκες κατώτερες και πολίτες δεύτερης ταχύτητας.
Ωστόσο, ο όρος "βία κατά των γυναικών" απουσιάζει από τον ελληνικό Ποινικό Κώδικα και η απουσία ακριβώς αυτού του όρου δημιουργεί προβλήματα στις περιπτώσεις συζυγικής και ενδοοικογενειακής βίας.
Επειδή κατά κανόνα λαμβάνεται υπόψη κυρίως η σωματική βία, επειδή προσβάλει τη ζωή, τη σωματική ακεραιότητα του ατόμου, δεν διώκεται ποινικά ο δράστης της ψυχολογικής βίας και των ψυχολογικών τραυμάτων, που μπορεί να είναι σοβαρότερα και τα οποία δημιουργούνται από τη λεκτική βία ή από άλλου είδους παρενοχλήσεις.
Ακόμη, η ενδοοικογενειακή βία στο σημερινό Ποινικό Κώδικα δεν ανήκει στις καταστάσεις που να δίνουν δικαίωμα ουσία παρέμβασης στη Δικαιοσύνη, κάτι που επίσης είναι ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Και αυτό παρά το γεγονός ότι με τις νέες διατάξεις του Οικογενειακού Δικαίου γίνεται προσπάθεια ισότιμων σχέσεων των δύο φύλων στο πλαίσιο του γάμου.
Ταυτόχρονα, η απουσία του όρου "ενδοοικογενειακή βία" έχει δυσμενείς συνέπειες και στον τομέα της παροχής προστασίας εκ μέρους της Αστυνομίας.
Όπως γίνεται αντιληπτό, ιδιαίτερη βαρύτητα για εμάς έχει η πρώτη από τις αναφερόμενες αιτίες, δηλαδή η βία που δέχθηκε ο δράστης στην παιδική ηλικία.
Θα πρέπει να σας πω -και είναι αξιοσημείωτο- ότι η βία κατά της μητέρας στις εννέα από τις δέκα περιπτώσεις επεκτείνεται και στα παιδιά, που όταν είναι κορίτσια μπορούν πολύ συχνά και αυτά να πέσουν θύματα και σεξουαλικής βίας. Στις περιπτώσεις που μελετήθηκαν από τους ερευνητές, τα περισσότερα αγόρια ήταν μάρτυρες αυτής της σεξουαλικής βίας. Τα ίδια δε, είχαν υποστεί σωματική βία.
Η εμπειρία του παρελθόντος είναι ένα από τα στοιχεία που αναπτύσσουν και βοηθούν την αναπαραγωγή της βίας. Οι έρευνές μας λένε ότι το 80% των παιδιών που μεγάλωσαν σε βίαιο οικογενειακό περιβάλλον, αναπαράγουν τη βία.
Θα πρέπει να σας πω ότι η αναπαραγωγή της βίας λειτούργησε κατά τη θεωρία της αναμετάδοσης των ρόλων. Τα αγόρια θεωρούν ότι τα κορίτσια προκαλούν τη βία και τα κορίτσια πιστεύουν ότι αυτές ευθύνονται για τη βία, την οποία δέχονται.
Θα πρέπει να σας πω ότι ως προς το σχέδιο νόμου και ως προς την πρακτική, που πρέπει να ακολουθήσουμε πια στο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο πρέπει να διαμορφωθεί για να καλύψει αυτό το κενό, ένα καλό υπόδειγμα, κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι ο κυπριακός νόμος.
Ο κυπριακός νόμος τι περιλαμβάνει; Συνενώνει σε ένα μόνο κείμενο, για να μπορεί να είναι εφαρμοστέο από την επομένη, διατάξεις που κατά κανόνα εντάσσονται χωριστά στον Ποινικό και στον Αστικό Κώδικα, απλοποιώντας τις διαδικασίες, αποφεύγοντας τις πιθανές νομικές διενέξεις και τις λοιπές δυσκολίες, που συνεπάγεται η εισαγωγή μιας υπόθεσης σε διαφορετικά δικαστήρια, ενώ συγχρόνως εξοικονομεί χρόνο, ενέργεια και δαπάνες.
Δίνει σαφή ορισμό της ενδοοικογενειακής βίας, αναγνωρίζοντάς την ως γεγονός εξαιρετικά επιβαρυντικό και αξιώνει βαρύτερες ποινές.
Ο ορισμός περιλαμβάνει τόσο τη σωματική και σεξουαλική όσο και την ψυχολογική βία.

(BM)

Θεωρεί τη συζυγική κακομεταχείριση ως αδίκημα βαρύτερο από τις πράξεις βίας που διαπράττονται από τρίτα μη συγγενικά πρόσωπα και τιμωρεί το συζυγικό βιασμό. Εισάγει μέτρα προστασίας των θυμάτων βίας και των μαρτύρων τους. Επιτρέπει τη συμμετοχή οργανώσεων στην προδικασία και στη δίκη. Η ποινική διαδικασία προβλέπει μέτρα δικαστικής παρακολούθησης, τα οποία ενισχύονται και με μέτρα απαγορευτικά. Στην προσέγγιση και την αντιμετώπιση του προβλήματος κρίνεται αναγκαία, κατά την άποψή μας, και ικανή συνθήκη η συμμετοχή δημοσίων φορέων και υπηρεσιών, αλλά και των μη κυβερνητικών οργανώσεων που διαθέτουν αυτές τις γνώσεις.
Όσον αφορά, λοιπόν, τα δύο σκέλη για να καλυφθεί το κοινωνικό έλλειμμα σε ένα εν κρυπτώ τελούμενο έγκλημα, το οποίο συντελείται δυστυχώς μέσα στους κόλπους της οικογενειακής εστίας, όπως είναι η ενδοοικογενειακή βία, προτείνουμε τα εξής:
Πρώτον, συμπλήρωση του Αστικού Κώδικα. Στο Κεφάλαιο Τέταρτο, που αναφέρεται στις σχέσεις των συζύγων από το γάμο -άρθρο 1390 του Αστικού Κώδικα- να προστεθούν τέσσερις παράγραφοι: Στην πρώτη να θεσμοθετηθεί η συγκρότηση σε επίπεδο νομού με έδρα την πρωτεύουσα του νομού κέντρων στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, όπου μέσω του εξειδικευμένου προσωπικού, με το οποίο θα στελεχωθούν, παρέχουν κατά περίπτωση ψυχολογική στήριξη στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας και σε ακραίες περιπτώσεις προσωρινή φιλοξενία στις στέγες.
Δεύτερον, στα κέντρα στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας ανατίθεται η μέριμνα για τη διάγνωση και την έγκαιρη και αποτελεσματική επέμβαση από ειδικούς επιστήμονες, προκειμένου να εξομαλυνθεί η ενδοοικογενειακή σύγκρουση. Η παροχή τόσο στο θύμα όσο και στο δράστη της ενδοοικογενειακής κακοποίησης -και αυτός, εάν αναλυθεί βαθύτερα, ουσιαστικά είναι θύμα- συμβουλευτικών υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής στήριξης.
Τρίτον, η παράλληλη ψυχολογική στήριξη των λοιπών μελών της οικογένειας, στην περίπτωση που αυτό κρίνεται απαιτητό.
Τέταρτον, η πρόληψη της μη υποτροπής της ενδοοικογενειακής κακοποίησης. Και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Στην περίπτωση που ο δράστης αρνηθεί να συμμετάσχει στη διαδικασία - με τη στήριξη που θα του παρέχεται μετά τη θεσμοθέτηση και τη συμπλήρωση του Αστικού Κώδικα- της στήριξης από την πολιτεία για την εξομάλυνση της ενδοοικογενειακής σύγκρουσης στα κέντρα στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, το γεγονός αυτό, ότι θα αρνηθεί δηλαδή να συμμετέχει σ' αυτή τη διαδικασία, να πιστοποιείται από το κέντρο στήριξης και να θεωρείται ένα ακόμη προς δικαστική χρήση ιδιαίτερα ενοχοποιητικό και αποδεικτικό στοιχείο της μη μεταμέλειάς του.
Στην τελευταία περίπτωση, όσον αφορά τη συμπλήρωση του Αστικού Κώδικα: Εφόσον δεν έχει άλλους πόρους διαβίωσης το θύμα -διότι το θέμα των πόρων τόσο προς την κατεύθυνση στήριξης του θύματος όσο και προς την κατεύθυνση αρωγής από την πολιτεία με συγκεκριμένους και σαφείς πόρους το προτείνουμε- επιδοτείται, προκειμένου να καλύψει τα βασικά έξοδα διαβίωσής του. Αυτό το επίδομα, το οποίο θα παίρνει, θα είναι ισόποσο με το εκάστοτε επίδομα ανεργίας ανειδίκευτου εργάτη και θα καταβάλλεται από το Υπουργείο Υγείας. Στη συνέχεια θα παρακρατείται από το εισόδημα του δράστη, παραδείγματος χάρη μέσω της μισθοδοσίας του ή εν γένει βάσει του νόμου περί δημοσίων εσόδων.
Για το σκοπό αυτό, από πού δηλαδή θα βρει τους πόρους η πολιτεία, που είναι πολύ σημαντικό για να λειτουργήσει αυτό το σχέδιο νόμου, προτείνουμε: Να ιδρυθεί ταμείο με την επωνυμία "Ταμείο Στήριξης Θυμάτων Ενδοοικογενειακής Βίας" για την επίτευξη και προώθηση των σκοπών του νόμου αυτού. Το Ταμείο, κατά την πρότασή μας, θα είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου εποπτευόμενο από το Υπουργείο Υγείας και θα έχει την εξουσία να αποκτά, να καταθέτει και να διαθέτει περιουσία, να συμβάλλει, να εγείρει και να υπερασπίζεται αγωγές σε άλλες νομικές διαδικασίες και γενικά να πράττει όλα όσα είναι απαραίτητα για τους σκοπούς της ίδρυσης, αξιοποίησης και ανάπτυξής του. Στο Ταμείο θα κατατίθενται όλες οι εισφορές, δωρεές, κληροδοτήματα και χορηγίες. Όλες οι εισφορές στο Ταμείο, οποιασδήποτε μορφής, θα θεωρούνται ότι γίνονται για φιλανθρωπικούς σκοπούς.
Το δεύτερο κομμάτι, η συμπλήρωση του Ποινικού Κώδικα: Στο άρθρο 330 προτείνουμε διάταξη 330 Α' με αναφορά στην ενδοοικογενειακή βία. Και λέμε, ορίζοντας της συμπλήρωση του Ποινικού Κώδικα: "Σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας, ο υπαίτιος του αδικήματος τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών, εφόσον η πράξη δεν απειλείται με βαρύτερη ποινή". Ως ενδοοικογενειακή βία ορίζεται κάθε σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βία που ασκείται σε βάρους οικείου, κατά την έννοια του άρθρου 13 παράγραφος β' και ιδίως των παιδιών και των γονέων, καθώς και των γονέων του συζύγου, έστω κι αν ο παθών δεν συγκατοικεί με το δράστη. Δεύτερον, απαγορεύεται η μετατροπή της στερητικής της ελευθερίας ποινής σε χρηματική. Τρίτον, για την εκδίκαση του αδικήματος της παραγράφου 1 εφαρμόζεται υποχρεωτικά η διαδικασία των άρθρων 418 και επόμενα του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Τέταρτον, η σωματική και σεξουαλική βία αποδεικνύεται με την αρχή του άρθρου 177 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Είναι η αρχή της ηθικής απόδειξης.
Στις περιπτώσεις, λοιπόν, αυτές ο εισαγγελέας μπορεί να διατάξει αμέσως την απομάκρυνση του δράστη από την οικογενειακή κατοικία για όσο διάστημα κρίνεται απαραίτητο.
(TR)
Μηνιαία αποζημίωση θα δίνεται αμέσως στον αναίτιο έως ότου ρυθμιστεί το θέμα της διατροφής ή της επαγγελματικής αποκατάστασης. Την αποζημίωση θα καταβάλλει η πολιτεία με τους αρμόδιους φορείς της, την οποία στην συνέχεια θα την αναζητά από τον δράστη, βάσει του νόμου περί δημοσίων εσόδων. Η ποινική δίωξη θα ασκείται αυτεπαγγέλτως και όχι κατόπιν εγκλήσεως του παθόντα, όπως ισχύει σήμερα. Συνήθως η αυτεπάγγελτη δίωξη εξυπακούεται. Ρητή αναφορά γίνεται μόνο όταν αντιστρόφως πρόκειται για κατ' έγκληση αδικήματα. Τέλος, σε βάρος του δράστη εφαρμόζεται υποχρεωτικά η αυτόφωρος διαδικασία.
Εξειδικεύοντας, λοιπόν, την πρόταση νόμου, την οποία καταθέσαμε, περιμένουμε από την Κυβέρνηση και τον αρμόδιο Υπουργό, με τον οποίο πρέπει να σας πω ότι έχουμε συνεργαστεί στην Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, η οποία έχει συγκροτηθεί στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για το ζήτημα αυτό με ατζέντα, αν θέλετε, και αντικείμενο επεξεργασίας αυτό το σχέδιο νόμου, αυτές τις προτάσεις, οι οποίες κατατέθηκαν.
Ο Υπουργός στην Επιτροπή και το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεσμεύτηκε, αφού είναι κυβερνητική επιλογή και δέσμευση του Πρωθυπουργού να γίνει νόμος του κράτους, να επεξεργαστεί αυτή την πρόταση και στο πλαίσιο αυτό να κινηθεί νόμος, ο οποίος θα έρθει στην Βουλή των Ελλήνων από την Κυβέρνηση.
Πρέπει να πω, κύριε Πρόεδρε, ότι αυτή ήταν η δέσμευση της Κυβέρνησης στην πρόταση των Βουλευτών. Θεωρώ ότι υπάρχει κοινωνικό έλλειμμα. Θεωρώ ότι όλα τα κόμματα της Βουλής μπορούμε πλέον να αντιμετωπίσουμε με ρεαλιστικό τρόπο ένα θέμα το οποίο είναι υπαρκτό, ένα έγκλημα, το οποίο τελείται κρυφά στις τάξεις της ελληνικής οικογένειας. Δεν δικαιούται κανείς με άλλοθι οποιαδήποτε δικαιολογία, τεχνική, τυπική, διαδικαστική, γραφειοκρατική ή άλλης μορφής, να ολιγωρήσει, διότι οι πολίτες προσδοκούν από εμάς να είμαστε χρήσιμοι και ωφέλιμοι και θεωρώ ότι αυτό μπορούμε να αποδείξουμε και σήμερα.
Σας ευχαριστώ θερμά.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Ευχαριστούμε πολύ, κυρία συνάδελφε.
Από τον Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Ορέστη Κολοζώφ λάβαμε επιστολή με την οποία ορίζει ως κοινοβουλευτική εκπρόσωπο στο παρόν νομοσχέδιο την συνάδελφο Βουλευτή, κυρία Παντελάκη.
Η συνάδελφος, εισηγήτρια του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος, κυρία Τζάκρη έχει το λόγο.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Θεωρώ αναγκαίο, κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να διευκρινίσω ότι εμείς θα συζητήσουμε επί της κατατεθείσης και μόνο προτάσεως, της αποτελούμενης δηλαδή από το άρθρο με τις δύο περιπτώσεις που ρυθμίζει αυτό.
Έχουμε να παρατηρήσουμε ότι όλα όσα μας είπε περαιτέρω και πέραν απ' αυτό η κυρία Παπακώστα, αναγνωρίζοντας και η ίδια και ομολογώντας ότι η κατατεθείσα από την ίδια πρόταση νόμου είναι το λιγότερο προβληματική, ελλιπής, θα έλεγα και πρόχειρη, δεν αποτελούν αντικείμενο της σημερινής συζήτησης.
Θέλω μάλιστα να πω, κύριε Πρόεδρε, ότι έχω την εντύπωση, μολονότι είμαι καινούργια Βουλευτής ότι η κυρία Παπακώστα κατά την αγόρευσή της, ως εισηγήτρια υπέπεσε σε ένα κοινοβουλευτικό παράδοξο, θα έλεγα, διότι όλα όσα μας κατέθεσε δεν έχουν περάσει από την αρμόδια Επιτροπή.
Εάν η κυρία Παπακώστα θέλει να συζητήσουμε επί των συγκεκριμένων, όσων μας ανέλυσε σήμερα, μπορεί να καταθέσει μια καινούργια πρόταση νόμου, να έρθει να περάσει από την Επιτροπή και πολύ ευχαρίστως να συζητήσουμε και επ' αυτής.
Μια πραγματικότητα βαθιά ριζωμένη στις δομές της κοινωνίας μας και του τρόπου ζωής μας, όσο και εάν αυτοί πιστεύουν ή νομίζουν ότι έχει αλλάξει από παλαιότερα, είναι η ύπαρξη του φαινομένου της οικογενειακής βίας και ειδικότερα της κακοποίησης των γυναικών μέσα στην οικογένεια.
Η άσκηση ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας από ένα μέλος της οικογένειας, νυν ή πρώην σύζυγο ή σύντροφο, τέκνο ή άλλο μέλος του οικογενειακού περιβάλλοντος προς ένα άλλο μέλος της, προκαλώντας επιβλαβείς συνέπειες, συνιστά ενδοοικογενειακή βία.
Η ενδοοικογενειακή βία είναι η αθέατη βία, αυτή που συμβαίνει μέσα από κλειστές πόρτες. Ιδιαίτερα η βία εναντίον των γυναικών μπορεί να πάρει διαφορετικές μορφές, ενώ δεν κάνει διακρίσεις ταξικής θέσης, μορφωτικού ή οικονομικού επιπέδου, εθνικότητας, ηλικίας ή πολιτισμικής κληρονομιάς.
Οι πιο σκληρές μορφές βίας είναι: Πρώτον, η σωματική κακοποίηση, δηλαδή η άσκηση σωματικής βίας. Δεύτερον, η σεξουαλική κακοποίηση, η άσκηση βίας στα σεξουαλικά μέρη του σώματος, εξαναγκαστική εκμετάλλευση γυναικών, βιασμός και τρίτον, η ψυχολογική κακοποίηση, η λεκτική βία, οι εξευτελισμοί, οι ταπεινώσεις, οι απειλές, η καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, η ζηλοτυπία κ.λπ..
Οι επιπτώσεις της βίας στις γυναίκες θύματα είναι πολλές και οι κυριότερες αφορούν, μεγάλο φόβο για την προσωπική ασφάλεια και την ασφάλεια των παιδιών, σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως μελαγχολία και κατάθλιψη. Ενώ πολλές φορές πάλι η χρόνια ψυχολογική βία οδηγεί σε βαρύτατες σωματικές ασθένειες, όπως ο καρκίνος, αυξημένες πιθανότητες για εργασιακό αποκλεισμό, διαταραγμένες οικογενειακές και διαπροσωπικές σχέσεις, κοινωνικό στίγμα, άσχημη οικονομική κατάσταση.
Οι καταστάσεις βίας στη γυναίκα επιδρούν επίσης και στα ανήλικα που βρίσκονται μέσα στον οικογενειακό της περίγυρο, έμμεσα ή άμεσα θύματα αυτής της βίας.
Η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση. Αφορά ολόκληρη την κοινωνία καθώς συνιστά κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπως η ελευθερία, η ισότητα, η ζωή, η αξιοπρέπεια, η ασφάλεια, τα οποία διακηρύσσονται από το Σύνταγμά μας και είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.
(XF)
Η αποσιώπηση αυτού του ανομολόγητου εγκλήματος πλήττει τη ζωή, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του μισού πληθυσμού της γης και υποβαθμίζει κάθε κοινωνία ανθρωπιστικά, ηθικά και πολιτισμικά. Ας μη βιαστούμε να φανταστούμε τους δράστες ως άτομα προβληματικά, εξαρτημένα, ακαλλιέργητα ή κατωτέρων κοινωνικών στρωμάτων. Σε έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διαπιστώνεται ότι το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας πολλαπλασιάζεται ανάλογα με τα εισοδήματα και το μορφωτικό επίπεδο. Στην Ολλανδία για παράδειγμα, οι μισοί δράστες είναι πτυχιούχοι πανεπιστημίου, ενώ στη Γαλλία καταγράφτηκε ποσοστό 67% ανδρών υψηλών στελεχών, επαγγελματιών του τομέα της υγείας και πολλών αξιωματικών του στρατού και της αστυνομίας.
Για την ύπαρξη του φαινομένου δεν ευθύνεται ούτε η φτώχια, ούτε η ανεργία, ούτε το αλκοόλ, ούτε η χρήση ναρκωτικών. Οι καταστάσεις αυτές υπήρξαν πάντα το άλλοθι των ανδρών. Το φαινόμενο αποτελεί απόρροια της ανισότητας και της διάκρισης των δύο φύλλων, της πατριαρχικής δομής της κοινωνίας και αποτελεί καταχρηστική άσκηση εξουσίας των ανδρών εις βάρος των γυναικών.
Επίσης το φαινόμενο δεν αφορά μόνο και πλέον τις καθυστερημένες ή φαλλοκρατικές χώρες, αλλά δυστυχώς παρατηρείται και στις θεωρητικά ανεπτυγμένες χώρες, όπως στις σκανδιναβικές. Για παράδειγμα στη Φιλανδία σε κάθε εκατομμύριο γυναικών δολοφονούνται ετησίως 8,65 γυναίκες.
Χιλιάδες είναι οι περιπτώσεις των άλλων μορφών βίας, οι οποίες θάβονται μέσα στην οικογένεια είτε επειδή το θέμα τη θεωρεί αναπόφευκτη είτε γιατί φοβάται τα χειρότερα είτε γιατί δεν ξέρει που να απευθυνθεί. Το σκηνικό αυτών των δραμάτων είναι κατ' εξοχήν το ίδιο το σπίτι, ο ίδιος αυτός ο οικογενειακός χώρος που οι περισσότεροι και οι περισσότερες προσδοκούν να είναι το ασφαλές αγκυροβόλιο και το ορμητήριο της ζωής τους. Ο δράστης κατά κανόνα δεν είναι απλός φίλος ή εραστής αλλά ο σύζυγος. Αυτό το ιδιωτικό σκηνικό είναι που ευνοεί την απόκρυψη αλλά και το κατάλληλο πρόσχημα υπεκφυγής εκ μέρους των αρχών όταν τα θύματα φθάνουν να ζητάνε βοήθεια.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα επιδημιολογικής έρευνας με θέμα την ενδοοικογενειακή βία, που διεξήχθη κατά το χρονικό διάστημα Οκτωβρίου 2002 έως Απριλίου 2003 με πρωτοβουλία του ΚΕΘΙ, με τη μέθοδο της πολυσταδιακής τυχαίας δειγματοληψίας μεταξύ χιλίων διακοσίων γυναικών ηλικίας 18 έως 60 ετών, κατοίκων αστικών, ημιαστικών κέντρων αλλά και αγροτικών περιοχών, σε πανελλαδικό επίπεδο, το 56% των ερωτώμενων βιώνει λεκτική και ψυχολογική βία, το 3,6% υφίσταται σωματική βία και το 3,5% εξαναγκάζεται σε σεξουαλική επαφή. Επιπλέον το 23,6% των γυναικών δηλώνει ότι γνωρίζει κάποια γυναίκα από το συγγενικό ή φιλικό περιβάλλον που έχει υποστεί ή υφίσταται βία από το σύζυγο ή σύντροφό της. Τέλος το 8,6% των ερωτώμενων χαρακτηρίζει το σύζυγο ή σύντροφό του βίαιο.
Δυστυχώς, όμως, τα στοιχεία που έχουμε είναι καθαρά ενδεικτικά και δεν μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε το πρόβλημα σε όλη του τη διάσταση, γιατί αφορούν μόνο τις γυναίκες που ζήτησαν βοήθεια από τα κέντρα κακοποιημένων γυναικών. Εκτιμάται ότι το εν λόγω πρόβλημα είναι πολύ πιο έντονο.
Η προτεινόμενη ρύθμιση, αφορμή για την υποβολή της οποίας απετέλεσε η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Βίας, δηλαδή η 25η Νοεμβρίου και όχι η έξαρση του δυσάρεστου αυτού κοινωνικού φαινομένου, δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από αυτά που θέλει να επιλύσει. Πρόκειται για έναν αντισυνταγματικό νόμο με πλήθος αοριστιών και ελλείψεων που δεν εισάγει κανένα ποινικό αδίκημα, παρά με ασαφείς και ανεξήγητες έννοιες επαναλαμβάνει ρυθμίσεις που ήδη υπάρχουν στον Αστικό και Ποινικό μας Κώδικα και συγχέει τα αντίστοιχα ποινικά και αστικά δικαιώματα του θύματος χωρίς να αναφέρεται στο πραγματικό και υπαρκτό ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας που σε όλο τον κόσμο σήμερα αντιμετωπίζεται με τη δημιουργία σοβαρής και πλήρους νομοθεσίας. Γι' αυτό και το καταψηφίζουμε επί της αρχής.
Ειδικότερα η προτεινόμενη διάταξη νόμου έχει πρόβλημα αοριστίας και ως εκ τούτου αντισυνταγματικότητας. Η αρχή "ουδεμία ποινή άνευ νόμου" που θεμελιώνεται στο άρθρο 7 παράγραφος 4 του Συντάγματος και περαιτέρω στο άρθρο 1 του Ποινικού Κώδικα, στο άρθρο 2 της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και στο άρθρο 7 παράγραφος 1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αποτελεί το μεθοδολογικό θεμέλιο του ελληνικού Ποινικού Δικαίου αλλά και κάθε σύγχρονης ποινικής νομοθεσίας και τονίζει το δικαιοκρατικό χαρακτήρα του συστήματος κατάγνωσης ποινικής ευθύνης και επιβολής ποινής. Η αρχή αυτή αποκτά ολοκληρωμένη πρακτική σημασία σε συνδυασμό και με τον ορισμό της έννοιας του εγκλήματος στο άρθρο 14 του Ποινικού Κώδικα. Και από αυτήν προκύπτει τελικά το τρίπτυχο: Καμία ποινή χωρίς πράξη, καμία ποινή χωρίς άδικο, καμία ποινή χωρίς καταλογισμό, πράγμα που αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της εν γένει φιλοσοφίας του Ποινικού μας Δικαίου, αλλά και τη θεμελιώδη έκφραση της δικαιοκρατικής αντίληψης που το διέπει.
Το δικαιοπολιτικό περιεχόμενο της αρχής αυτής είναι το ότι ο πολίτης πρέπει να έχει επίγνωση κατ' αρχήν ποια είδη συμπεριφοράς απαγορεύονται από το νόμο, αλλά και πώς τιμωρείται η παράβαση του κάθε απαγορευτικού κανόνα ώστε να μπορεί να αποφασίζει συνειδητά αν προβεί στην αξιόποινη πράξη, γεγονός από το οποίο συνάγεται ότι και η απαγόρευση συμπεριφοράς αλλά και η επιβολή ποινής πρέπει να περιγράφονται με κάθε σαφήνεια στο κείμενο του νόμου χωρίς να επιτρέπεται η θέσπιση και η εφαρμογή αόριστων ποινικών διατάξεων.
(XP)
Η υπό κρίση διάταξη νόμου είναι καταφανώς αντισυνταγματική ως αόριστη διάταξη ποινικού νόμου της αοριστίας αναφερόμενης τόσο στις προϋποθέσεις του αξιοποίνου αφού δε γίνεται κανένας ούτε στοιχειώδης ορισμός της έννοιας της ενδοοικογενειακής βίας ώστε να καθίσταται γνωστή και σαφής η αντικειμενική υπόσταση του θεσπιζόμενου εγκλήματος όσο και στις συνέπειες της πράξης αυτής αφού δεν επιβάλλεται καμία ποινή του Ποινικού μας Κώδικα εκ των άρθρων 50 έως 58 αυτού ως τιμώρηση του συγκεκριμένου εισαγόμενου αδικήματος, αλλά εισάγεται μια αμφιβόλου δικαιακής ταυτότητας διαδικασία προσφυγής του θύματος στον εισαγγελέα και στην πολιτεία με αίτημα κυρίως την απομάκρυνση του υπαιτίου από τη συζυγική στέγη και την καταβολή μιας οιονεί διατροφής που καλείται αποζημίωση στο θύμα μέχρι η διαφορά να επιλυθεί στα πολιτικά δικαστήρια.
Πρώτη ολοφάνερη αοριστία της προτεινόμενης διάταξης είναι η παντελής έλλειψη ορισμού για την έννοια της ενδοοικογενειακής βίας τόσο της σωματικής όσο και της ψυχολογικής. Αν μάλιστα επιχειρήσουμε να ερμηνεύσουμε την προτεινόμενη διάταξη με τη συστηματική ερμηνεία ή την στηριζόμενη στο ΙΣΤ κεφάλαιο του Ποινικού Κώδικα όπου την εντάσσει η υπό κρίση πρόταση νόμου, η σύγχυση που θα προκληθεί θα είναι ακόμη μεγαλύτερη καθώς αυτό το κεφάλαιο αφορά την προστασία του εννόμου αγαθού της σωματικής ακεραιότητας ενώ στην παράνομη βία και δη στην ψυχολογική βία το προστατευόμενο έννομο αγαθό είναι η προσωπική ελευθερία που διαφυλάσσεται στα άρθρα 322 έως 335 του Ποινικού Κώδικα.
Έτσι όμως μένει χωρίς ερμηνεία η έννοια της ψυχολογικής βίας καίτοι αυτή επιχειρείται να τυποποιηθεί ως ποινικό αδίκημα στην προτεινόμενη διάταξη έστω και ανεπιτυχώς. Με κριτήριο δε ότι η ενδοοικογενειακή βία όπως επιχειρείται να τυποποιηθεί ποινικά με την παρούσα διάταξη νόμου αφορά μόνο τη σωματική και ψυχολογική βία ορθότερα θα έπρεπε να προστεθεί στο κεφάλαιο ΙΗ του Ποινικού Κώδικα είτε στα εγκλήματα κατά της προσωπικής ελευθερίας και δη συμπληρωματικά στο άρθρο 330 του Ποινικού Κώδικα για όσους λόγους θα αναφέρω παρακάτω.
Τρίτον, η προκείμενη ρύθμιση εισάγει ελλιπή προστασία καθώς καλύπτει μόνο τις περιπτώσεις σωματικής και ψυχολογικής βίας ενώ αποφεύγει να ασχοληθεί με το πλέον φλέγον ζήτημα της σεξουαλικής βίας εντός της οικογένειας όπως και της οικονομικής, όπως και να τα τυποποιήσει ποινικά. Ως γνωστόν με τον ισχύοντα ποινικό κώδικα τυποποιούνται ως αυτοτελή εγκλήματα και τιμωρούνται και εντός γάμου τόσο η παρά φύση ασέλγεια όσο και η ανοχή ή επιχείρηση ασελγούς πράξης. Ωστόσο ατιμώρητος μένει σήμερα ο εξαναγκασμός σε συνουσία εντός του γάμου.
Αν θελήσουμε να τυποποιήσουμε ως έγκλημα τη σεξουαλική βία μέσα στην οικογένεια πράγμα επιτακτικό για κάθε κοινωνία, τότε θα πρέπει να κινηθούμε σε δυο κατευθύνσεις. Είτε θα τυποποιήσουμε αυτοτελώς το αδίκημα της σεξουαλικής βίας ως μορφή ενδοοικογενειακής βίας που όμως αυτοτελώς δεν μπορεί παρά να τιμωρείται πλημμεληματικά εκτός αν η διάταξη αυτοτελώς τιμωρείται με βαρύτερη ποινή οπότε θα φθάσουμε να καταστήσουμε τον βιασμό εντός του γάμου πλημμέλημα, πράγμα που θα προσβάλει τη συνταγματική αρχή της ισότητας είτε θα καταργήσουμε στη διάταξη των άρθρων 336 παρ. 1 και 338 παρ. 1 του Ποινικού Κώδικα τη λέξη εξώγαμη και θα τιμωρούμε τον βιασμό το ίδιο σε όλες τις περιπτώσεις σύμφωνα με το Σύνταγμα.
Σε κάθε περίπτωση όμως η παρούσα διάταξη απέφυγε να ασχοληθεί με το ζήτημα της σεξουαλικής βίας εντός της οικογένειας και έτσι δεν μπόρεσε παρά τις φιλόδοξες και βαρύγδουπες διακηρύξεις της εισηγητικής έκθεσης να ασχοληθεί με τίποτα περισσότερο απ' όσα η ισχύουσα νομοθεσία ασχολείται και αντιμετωπίζει με μεγαλύτερη σαφήνεια και πληρότητα από πολλών ετών.
Λέει η υπό κρίση διάταξη στη συνέχεια ότι σε περίπτωση ενδοοικογενειακής βίας το μέλος της οικογένειας που κακοποιείται καταφεύγει στον εισαγγελέα. Εκτός από την αοριστία που επισημάνθηκε παραπάνω αναφορικά με τον ορισμό του αδικήματος παραπέρα ανακύπτει το ζήτημα της ποινικής απαξίας του εισαγόμενου εγκλήματος. Εν προκειμένω δεν εμφανίζεται καμία κύρωση-ποινή για το δράστη του εγκλήματος παρά αναγνωρίζεται η δυνατότητα του θύματος να καταφύγει στον εισαγγελέα, προστασία που παρέχει στον κάθε πολίτη το άρθρο 25 του Συντάγματος για το δικαίωμα ακροάσεως αλλά και το συνολικό μας δικαιϊκό σύστημα. Τι παραπάνω προσδίδει ο νόμος στην περίπτωση αυτή στο θύμα παρά όσα ήδη του δίνει η νομοθεσία;
Λέει περαιτέρω η υπό κρίση διάταξη ότι αφού αποδειχθεί η σωματική βία με ιατροδικαστική έκθεση ή η ψυχολογική βία με ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη μετατραυματικής διαταραχής διατάσσεται από τον εισαγγελέα η άμεση απομάκρυνση του υπαιτίου από την οικία για διάστημα ικανό προκειμένου να καθοριστεί από το αρμόδιο δικαστήριο το θέμα της μετοίκησης ή της επιμέλειας των παιδιών. Εδώ γεννιόνται πλείστα ζητήματα. Πως είναι δυνατόν σε στάδιο πριν καν κινηθεί η ποινική δίωξη και πριν διεξαχθεί η προκαταρκτική εξέταση για το εισαγόμενο αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας να μιλάμε για αποδεικτική διαδικασία; Και ακόμη χειρότερα πως είναι δυνατόν μια ιατροδικαστική έκθεση και μια ψυχιατρική πραγματογνωμοσύνη να ανυψώνονται ως ίδια επώνυμα αποδεικτικά μέσα με απόλυτη αποδεικτική ισχύ που να δεσμεύουν τον ποινικό δικαστή -εδώ τον εισαγγελέα- και να τον αναγκάζουν εφ' όσον υπάρχουν και έχουν υπογραφεί από τους αρμόδιους ιατρούς συντάκτες τους να δέχεται τόσο να γράφονται ως αποδεδειγμένα και να ενεργεί σύμφωνα με αυτά.
Είναι γνωστό στην ποινική διαδικασία η ισχύς της σχετικής αποδείξεως του άρθρου 177 του Ποινικού Κώδικα σύμφωνα με την οποία ο ποινικός δικαστής αξιολογεί ελεύθερα όλο το αποδεικτικό υλικό και δεν δεσμεύεται από καμία τεχνοκρατική έκθεση για να συναγάγει δικαστική κρίση. Αν συνέβαινε αυτό θα υποκαθιστούσε τους δικαστές με τους αρμόδιους για κάθε περίπτωση τεχνοκράτες και ειδικούς.
(ΜΝ)
Τα σφάλματα όμως της ρύθμισης είναι πολύ σοβαρότερα: όταν το πραγματικά αρμόδιο αστικό δικαστήριο θα κληθεί μετά την απομάκρυνση του υπαιτίου από την οικία του με διάταξη του εισαγγελέα να κρίνει το θέμα της μετοίκησης, με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων αρχικά και της οριστικής αγωγής στη συνέχεια, για να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο την μετοίκηση του δράστη, θα αρκεστεί στην πιθανολόγηση της διάπραξης του αδικήματος από εκείνον και τούτο διότι στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων καταφεύγουμε για να περισώσουμε, κινούμενοι με ταχύτητα, μία δύσκολη κατάσταση και αρκούμαστε σε σχηματισμό μικρού βαθμού δικανικής πεποίθησης, καθώς με την απόφαση αυτή δεν κρίνουμε οριστικά ότι ο μεν δράστης τέλεσε πράγματι τη βία το δε θύμα είναι πράγματι αναίτιο, αλλά θεραπεύουμε την κατάσταση μέχρι να δικαστεί η υπόθεση με την τακτική διαδικασία, όπου και θα προσκομισθούν όλες οι αποδείξεις για τα κρινόμενα ζητήματα και ο δικαστής θα σχηματίσει πλήρη δικανική πεποίθηση. Παρά το γεγονός όμως ότι στα ασφαλιστικά μέτρα ο δικαστής αποφασίζει πιθανολογώντας και δίχως να έχει πεισθεί πλήρως και πάλι η υπόθεση δικάζεται σε ακροατήριο, οι διάδικοι παρίστανται, καλούνται μάρτυρες και προσάγονται πλήθος αποδεικτικών στοιχείων.
Ακριβώς αντίθετα στο προαναφερόμενο σχέδιο, καλείται ο εισαγγελέας σε μία χρονική στιγμή που προηγείται από κάθε κίνηση ποινικής δίωξης κατά του φερόμενου ως δράστη του εγκλήματος της ενδοοικογενειακής βίας ή και προκαταρκτικής εξέτασης για το αδίκημα να εκδώσει διάταξη με την οποία να διατάσσει την απομάκρυνση προσώπου από την οικία του, αποδεχόμενος ότι αποδείχθηκε πως το πρόσωπο αυτό είναι δράστης του καταγγελθέντος εγκλήματος ενδοοικογενειακής βίας. Πώς είναι δυνατόν να ζητούμε από τον εισαγγελέα, χωρίς να ακούσει τον καταγγελλόμενο, χωρίς να διατάξει καμία περαιτέρω έρευνα να θεωρήσει αποδεδειγμένο το έγκλημα με μόνη μία ιατρική πραγματογνωμοσύνη και να διατάξει την απομάκρυνση του καταγγελλόμενου ως υπαιτίου, προδικάζοντας με τον τρόπο αυτό την απόφαση του αστικού δικαστηρίου που θα ακολουθήσει καθώς ο ίδιος ο εισαγγελέας έκρινε περί του αδικήματος με βεβαιότητα, ενώ ο δικαστής που θα ακολουθήσει θα πρέπει να αρκεστεί στην πιθανολόγηση;
Κύριε Πρόεδρε, θα πάρω το χρόνο της δευτερολογίας μου.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Δεν θα πάρετε τη δευτερολογία σας τώρα. Θα δευτερολογήσετε.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Μα, δεν μπορώ να ολοκληρώσω, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα σας δώσω ανοχή ενός λεπτού. Υπάρχει ειδικός λόγος να τελειώσετε, γιατί είστε δεύτερη ομιλήτρια - εισηγήτρια και πρέπει να κλείσει ο κατάλογος.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Δεν θα κάνω περισσότερο από πέντε λεπτά.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Δεν είναι θέμα χρόνου. Συνεχίστε, πάντως, θα σας δώσω λίγο χρόνο.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Όπως προείπα, ο εισαγγελέας είναι όργανο που ασκεί την ποινική δίωξη. Οι ελάχιστες περιπτώσεις που καλείται να αποφασίσει ως δικαστής ουσίας αναφέρονται στο νόμο περιοριστικά και εξαντλητικά, δηλαδή περιπτώσεις ακούσιας νοσηλείας και εκδίκασης υποθέσεων ασφαλιστικών μέτρων. Σε κάθε περίπτωση το προκείμενο μέτρο θα μπορούσε να διαταχθεί είτε ως περιοριστικός όρος, από ανακριτή και εισαγγελέα και τούτο εφόσον εισαγόταν ως αδίκημα η ενδοοικογενειακή βία με πλαίσια ποινής φυλάκισης άνω των τριών μηνών, ποινή που επιτρέπει τη λήψη ως περιοριστικού όρου, του μέτρου της απομάκρυνσης του κατηγορουμένου από την οικία έως την εκδίκαση της σε βάρος του μήνυσης για το αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας στο ακροατήριο.
Δεν θα μπορούσε να εκδοθεί η προτεινόμενη διάταξη ως μέτρο ασφαλείας, γιατί τότε το μόνο αρμόδιο όργανο να την επιβάλει θα είναι το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών ή το δικαστήριο και ποτέ ο εισαγγελέας και θα επιβαλλόταν είτε συμπληρωματικά είτε αναπληρωματικά της ποινής.
Δεν θα μπορούσε να εκδοθεί η προτεινόμενη διάταξη ως παρεπόμενη ποινή γιατί και πάλι μόνο το δικαστήριο θα μπορούσε να την επιβάλλει και ποτέ ο εισαγγελέας και δη συμπληρωματικά της ποινής και με δεδομένο ότι εφόσον η κύρια ποινή αναστελλόταν, θα αναστελλόταν υποχρεωτικά και η παρεπόμενη ποινή της απομάκρυνσης του δράση από την οικία, ώστε θα ήταν η διάταξη του δικαστηρίου χωρίς αποτέλεσμα.
Σε κάθε περίπτωση, αυτό που μπορεί να κάνει ο εισαγγελέας είναι μόλις του καταγγελθεί το αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας να εκδώσει ένταλμα σύλληψης κατά του καταγγελλόμενου ως δράστη, ώστε να κινηθεί εναντίον του είτε η αυτόφωρη διαδικασία, είτε να δικαστεί η υπόθεσή του με την τακτική διαδικασία, αλλά στο μεταξύ να διαταχθεί κύρια ανάκριση, ώστε να επιβληθεί στον καταγγελλόμενο και ήδη κατηγορούμενο ο περιοριστικός όρος της απομάκρυνσης από την οικία του. Κάθε άλλη διεύρυνση των εξουσιών του εισαγγελέα όχι μόνο δεν διασφαλίζει τη νομιμότητα, αλλά, ακριβώς αντίθετα, τη θέτει σε κίνδυνο, αφού είναι γνωστό ότι εγγυητής της νομιμότητας είναι ο περιορισμός των εξουσιών του εισαγγελέα υπέρ των αντίστοιχων των δικαστηρίων.
Παραπέρα όμως ανακύπτουν και ζητήματα πρακτικής φύσεως από την προκειμένη διάταξη. Η διάταξη αυτή αναφέρει ότι ο εισαγγελέας, υπό τις προαναφερόμενες συνθήκες θα μπορεί να διατάξει τη ν απομάκρυνση του υπαιτίου για χρονικό διάστημα ικανό, προκειμένου να καθοριστεί το θέμα της μετοίκησης ή διατροφής. Τι θα γίνει όμως αν το θύμα των προχωρήσει σε άσκηση ασφαλιστικών μέτρων λόγω οικονομικής, επί παραδείγματι, αδυναμίας; Τι θα συμβεί με τον φερόμενο ως δράστη και πόσο θα ισχύσει η διάταξη του εισαγγελέα; Είναι δυνατόν να ισχύσει επ' αόριστον η απομάκρυνση κάποιου από την οικία του, που διατάχθηκε χωρίς καμία απόδειξη, αφού κατά την πρόταση νόμου ενώπιον του εισαγγελέα, θα αποδεικνύεται η άσκηση της βίας στον καταγγέλλοντα, όχι όμως και το πρόσωπο του δράστη ή μήπως ορθότερα πρέπει να προβλέπει η ίδια η διάταξη το χρονικό διάστημα εντός του οποίου θα πρέπει να εκδοθεί η απόφαση ασφαλιστικών μέτρων από το αρμόδιο δικαστήριο ή ίσως καλύτερα η προσωρινή διαταγή του Προέδρου Πρωτοδικών;
Τι νέο κομίζει τελικά αυτή η φερόμενη διάταξη; Εισάγει τη δυνατότητα του Εισαγγελέα Πρωτοδικών να διατάσσει την απομάκρυνση του καταγγελλόμενου ως δράστη της ενδοοικογενειακής βίας από την οικία και μάλιστα χωρίς προηγούμενη ακρόασή του, αρκούμενος μόνο στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης του ειδικού κατά περίπτωση ιατρού.

(ΚΟ)

Δεν μας απαντά όμως τι θα γίνει στο διάστημα ανάμεσα στην καταγγελία από το θύμα και τη σύνταξη και παράδοση της ιατροδικαστικής έκθεσης. Πώς θα διατάξει στο μεταξύ ο εισαγγελέας την απομάκρυνση του καταγγελλομένου; Πώς θα προστατεύσει το θύμα αν αυτό δεν έχει φροντίσει καταμήνυση του υπαιτίου δράση; Και γιατί το θύμα θα πρέπει να περιμένει την εξέτασή του από πραγματογνώμονα, όταν μπορεί να συντάξει άμεσα μέσω δικηγόρου μια αίτηση ασφαλιστικών μέτρων μετοίκησης του υπαιτίου συζύγου ή γονέα και να πετύχει την άμεση απομάκρυνσή του από την οικία με προσωρινή διαταγή του Προέδρου Πρωτοδικών της περιοχής του;
Μήπως τελικά για το θύμα είναι ευκολότερη η διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων που αρκούνται στην πιθανολόγηση της ύπαρξης του λόγου μετοίκησης και δεν απαιτούν πλήρη απόδειξη;
Ας σημειωθεί ότι στον Ισπανικό νόμο που με απόλυτη λεπτομέρεια ρυθμίστηκε το εν λόγω αδίκημα πουθενά δεν δόθηκε τέτοια δυνατότητα στον εισαγγελέα, παρά μόνο δόθηκε στους αρμόδιους να κρίνουν την υπόθεση δικαστές ρύθμιση που και εμείς σήμερα διαθέτουμε στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.
Η ρύθμιση όμως έχει και επιπλέον ελλείψεις και τούτο διότι δεν ποινικοποιεί τελικά το αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας και τούτο φαίνεται από τον εξής συλλογισμό: Έστω τελικά ότι το θύμα κατέφυγε στον Εισαγγελέα και κατήγγειλε το γεγονός της βίας στην οικογένεια και τον δράση και ο εισαγγελέας διέταξε την απομάκρυνσή του από την οικία. Και στη συνέχεια τι θα γίνει;
Αν το περιστατικό της βίας δεν συνιστά σωματική βλάβη ή κάποιο άλλο ήδη τυποποιημένο στο νόμο ποινικό αδίκημα, αλλά μια συνολική κακή συμπεριφορά του δράστη στο σύζυγό του, με την οποία τον/την ταπεινώνει, εξευτελίζει και εν γένει πληρεί την αντικειμενική υπόσταση του εγκλήματος της ενδοοικογενειακής βίας -που ας σημειωθεί ότι εν προκειμένω δεν μας δίνεται- και το θύμα καταγγέλλει και καταμηνύει την πράξη αυτή, τι θα γίνει;
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Σας παρακαλώ κυρία συνάδελφε, ολοκληρώστε.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Σε λίγο, κύριε Πρόεδρε, σε ένα λεπτό.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Σε ένα λεπτό ακριβώς!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Σε ποιο δικαστήριο θα παραπεμφθεί ο δράστης -άγνωστο αφού δεν έχω απειλούμενα πλαίσια ποινής; Ποια πλαίσια ποινής αντιμετωπίζει; Θα έχει δυνατότητα αναστολής και μετατροπής της ποινής του σε χρήμα;
Ο προτεινόμενος νόμος ουδεμία αναφορά κάνει στα θέματα αυτά και φυσικά είναι και ως προς το σημείο αυτό παντελώς αόριστος και πολύ φοβάμαι ότι είναι σκόπιμα αόριστος, διότι στην πραγματικότητα δεν θέλησε να ποινικοποιήσει το αδίκημα, αλλά να επιδείξει μια δήθεν κοινωνική ευαισθησία δίνοντας στον παθόντα τη δυνατότητα -με ειδικό νόμο ωσάν να μην την είχε ήδη ως σήμερα- να προσφεύγει στον εισαγγελέα.
Στην β΄ παράγραφο της διάταξης ορίζονται ότι: "Μηνιαία αποζημίωση θα δίνεται αμέσως στον αναίτιο ως αποζημίωση για σωματική βλάβη ή ηθική ικανοποίηση, έως ότου ρυθμιστεί το θέμα της διατροφής ή της επαγγελματικής αποκατάστασης. Την αποζημίωση θα καταβάλλει η πολιτεία δια των αρμοδίων φορέων της, την οποία στη συνέχεια θα την αναζητά από τον δράση βάσει του νόμου περί δημοσίων εσόδων".
Εδώ η αοριστία είναι ακόμη μεγαλύτερη και προβληματική:
α) Ποιος θα κρίνει αυτή τη μηνιαία αποζημίωση και τι θα καταλαμβάνει αυτή; Αν πρόκειται για αποζημίωση, που όπως αναγράφει, θα αφορά τη ζημία του θύματος από τη σωματική του βλάβη ή την ηθική του ικανοποίηση, ο μόνος αρμόδιος να την προσδιορίσει είναι είτε το ποινικό δικαστήριο που θα κρίνει επί της πολιτικής αγωγής -που θα δηλώσει το θύμα στο δικαστήριο- είτε το πολιτικό δικαστήριο όπου θα εγείρει ο παθών αγωγή αιτούμενος αποζημίωσης.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Κυρία συνάδελφε, σας παρακαλώ πολύ να ολοκληρώσετε! Σας παρακαλώ πολύ! Μην με φέρνετε σε δύσκολη θέση!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Θα τα πω εν συντομία, κύριε Πρόεδρε!
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Έχετε γράψει ολόκληρη πραγματεία! Σας παρακαλώ πολύ, ολοκληρώστε! Έχετε πάρει ήδη ολόκληρο το χρόνο της δευτερολογίας σας!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Κύριε Πρόεδρε, δώστε μου δύο λεπτά για να ολοκληρώσω!
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Έχετε πάρει όλο το χρόνο της δευτερολογία σας, κυρία συνάδελφε!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Όχι, κύριε Πρόεδρε! Δεν θα κάνω χρήση του χρόνου της δευτερολογίας μου.
Ωστόσο, και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για διαδικασίες διεκδίκησης που ήδη υπάρχουν και δεν φαίνεται να υπάρχει κάτι περισσότερο που να προσφέρει η παρούσα διάταξη στο βαθμό που επιμένει να μιλά για αποζημίωση στο θύμα.
β) Έπειτα, μηνιαία αποζημίωση στο θύμα θα πρέπει να δίνεται αν διαπιστωθεί τελικά ότι υπάρχει περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας και απομακρυνθεί ο υπαίτιος από την οικία. Πώς όμως θα αποδεικνύεται αυτό; Με την πραγματογνωμοσύνη των ιατρών και τη διάταξη του εισαγγελέα ή όπως είναι ορθότέρο μετά την συζήτηση τουλάχιστον αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων μετοίκησης και διατροφής κατά του υπαιτίου;
γ) Η αποζημίωση αυτή, στην ουσία έρχεται για να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες του θύματος, έως ότου να ρυθμιστούν με δικαστική απόφαση ασφαλιστικών μέτρων τα θέματα διατροφής και επιμέλειας τέκνων.
Με την έννοια αυτή, θα πρέπει να διευκρινιστεί η διάρκεια ισχύος και καταβολής της ενόψει του γεγονότος ότι είναι πιθανό ο υπαίτιος σύζυγος να στερείται πάσης φανερής περιουσίας και ακόμη και αν ο ανυπαίτιος σύζυγος πετύχει την έκδοση σε βάρος του απόφασης να μην μπορεί να ικανοποιηθεί οικονομικά. Τι θα συμβεί τότε; Ο ανυπαίτιος σύζυγος θα στερηθεί και της "αποζημίωσης" αυτής από το κράτος επειδή έχει θεωρητικά δυνατότητα να εισπράξει διατροφή από τον υπαίτιο σύζυγο;
Για πόσο χρονικό διάστημα θα δίδεται αυτή η μηνιαία αποζημίωση; Θα υπάρχει χρονικό όριο στο οποίο θα πρέπει να έχει εκδοθεί απόφαση δικαστηρίου για τη διατροφή ή ο δικαιούχος θα μπορεί να βραδύνει στην δικαστική του διεκδίκηση;
Και εν κατακλείδι, το ποσό της αποζημίωσης θα λαμβάνει υπόψη το βαθμό κακοποίησης του θύματος ή τις διατροφικές του ανάγκες και θα είναι ένα ποσό σταθερό, προκαθορισμένο στο νόμο ή θα το ορίζει πιθανά ο εισαγγελέας στη διάταξή του, λαμβάνοντας υπόψη και κριτήρια οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης των μερών, υποκαθιστώντας έτσι πλήρως τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων διατροφής του Μονομελούς Πρωτοδικείου;
Στον παρόντα νόμο...
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Σας ευχαριστούμε πολύ, κυρία συνάδελφε. Καταθέστε τα υπόλοιπα στα Πρακτικά.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Δεν έχει νόημα, κύριε Πρόεδρε!
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Πώς δεν έχει νόημα; Δεν γίνεται να συνεχίσετε άλλο!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Ένα λεπτό, κύριε Πρόεδρε!
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Μου ζητάτε συνεχώς ένα λεπτό παραπάνω εδώ και δεκαοκτώ λεπτά!
Ολοκληρώστε με την τελευταία αυτή παράγραφο. Σας παρακαλώ πολύ!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Να ολοκληρώσω τα προβλήματα της διάταξης, κύριε Πρόεδρε!

(ΖΕ)
Στον παρόντα προτεινόμενο νόμο, όμως, υποκρύπτεται και ένας σοβαρότερος κίνδυνος που είναι ο εξής: Ξεκινά στην εισηγητική έκθεσή του διαλαλώντας μας ότι θέλει να εισάγει ως ιδιώνυμο αδίκημα με ίδιες ποινές και μέτρα, αυτό της ενδοοικογενειακής βίας. Προς αποκατάσταση της νομικής αλήθειας, πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν είναι δυνατόν το ανωτέρω έγκλημα να εισαχθεί ως ιδιώνυμο, διότι τόσο η σωματική όσο και η ψυχολογική βία που εισάγει, προβλέπονται ήδη ως αυτοτελή εγκλήματα στο νόμο, τόσο στο κεφάλαιο των σωματικών βλαβών, όσο και στην απειλή του 333 του Ποινικού Κώδικα όσο και στην παράνομη βία του 330 που Ποινικού Κώδικα που πλησιάζει περισσότερο στο προαναφερόμενο αδίκημα. Ιδιώνυμο είναι το έγκλημα εκείνο που ανάγει ως ξεχωριστό έγκλημα μια συμπεριφορά για να την καταστήσει αξιόποινη, διότι αν δεν το έκανε, η συμπεριφορά αυτή θα παρέμενε ατιμώρητη.
Εν προκειμένω, τα εγκλήματα βίας υπάρχουν ήδη στον Ποινικό Κώδικά μας και τιμωρούνται αυτοτελώς είτε ασκούνται εντός της οικογένειας είτε όχι. Θέλοντας, λοιπόν, να τα ξεχωρίσουμε, ουσιαστικά θέλουμε να εισάγουμε επιβαρυντική μορφή σ' αυτά και να τα καταστήσουμε παραλλαγές των βασικών τους εγκλημάτων. Υπό την έννοια αυτή, ορθότερο θα ήταν να εισαγάγαμε επιβαρυντική μορφή στο άρθρο 330 του Ποινικού Κώδικα που μιλάει ήδη για την παράνομη βία.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Με συγχωρείτε πάρα πολύ, κυρία συνάδελφε. Θα σας κλείσω. Επειδή βλέπω ότι το έχετε γραμμένο, καταθέστε στα Πρακτικά το υπόλοιπο της ομιλίας σας. Δεν γίνεται αλλιώς.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Δεν με αφήνετε να ολοκληρώσω, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Μα, γιατί να σας αφήσω; Σας παρακαλώ πολύ! Με φέρνετε σε δύσκολη θέση.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Να μην κλείσω την παράγραφό μου;
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Τριάντα φορές έχετε πει ότι θα κλείσετε την παράγραφο και δεν έχετε κλείσει!
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Και σε επόμενες παραγράφους του να προσδιορίσουμε ειδικά την έννοια της ενδοοικογενειακής παράνομης βίας, τα απειλούμενα πλαίσια ποινής αυξημένα, αλλά με ρήτρα σχετικής επικουρικότητας, ώστε αν το συγκεκριμένο αδίκημα τιμωρείται βαρύτερα σε άλλη διάταξη, να εφαρμόζεται η βαρύτερη διάταξη, τον τρόπο άσκησης ποινικής δίωξης και την διαδικασία εκδίκασης και απόδειξής τους.
Κύριε Πρόεδρε, κλείνω με δυο λέξεις.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Να πείτε τις δυο λέξεις τις τελευταίες.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Θέλω να τονίσω πως μπορεί να διαμορφωθεί σε ένα πλαίσιο συναίνεσης μια ολοκληρωμένη παρέμβαση για την αντιμετώπιση του εκφυλιστικού αυτού φαινομένου και όχι μια πρόχειρη αποσπασματική, ελλιπής, προβληματική και βιαστική ρύθμιση, όπως η προτεινόμενη που τίποτα το καινούργιο δεν κομίζει για την αντιμετώπιση του φαινομένου.
Ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Ευχαριστούμε πάρα πολύ. Έχετε πάρει και τη πρωτολογία σας και από άλλο νομοσχέδιο τώρα, όχι μόνο τη δευτερολογία επί του παρόντος νομοσχεδίου!
Έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Τμήμα ότι από τα άνω δυτικά θεωρεία παρακολουθούν τη συνεδρίασή μας αφού πρώτα ξεναγήθηκαν στην έκθεση για τα "30 Χρόνια από το Σύνταγμα του 1975" καθώς και στους λοιπούς χώρους του Μεγάρου της Βουλής των Ελλήνων, 32 μαθητές και μαθήτριες και 2 συνοδοί από το 1ο Δημοτικό Σχολείο Ζωγράφου.
Η Βουλή τους καλωσορίζει.
(Χειροκροτήματα από όλες τις πτέρυγες)
ʼρωμα γυναίκας βλέπω σήμερα! Η συνάδελφος κυρία Ελπίδα Παντελάκη, έχει το λόγο ως κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος.
Ελπίζω να είστε συνεπής στο χρόνο σας. Τα λέτε γρήγορα εσείς. Μάλλον, όλες γρήγορα τα λέτε.
ΕΛΠΙΔΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, όταν κουβεντιάζαμε το σχέδιο νόμου στην Επιτροπή συμφωνήσαμε όλοι και στο περιεχόμενο και στην κατεύθυνση του νομοθετήματος. Βεβαίως υπήρχαν διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τις αιτίες. Ακούστηκαν αρκετές απόψεις και συμφωνήσαμε όλοι ότι υπάρχει ανάγκη για να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση.
Με βάση το εισηγητικό κείμενο και έτσι όπως έρχεται το σχέδιο νόμου και πάλι θα συμφωνήσουμε ότι θα επανέλθουμε σε συζήτηση βεβαίως με τη δέσμευση του Υπουργού σε σύντομο χρονικό διάστημα να έρθει ένα σχέδιο νόμου. Επομένως, συμφωνούμε στο ότι θα επανέλθει και συμφωνούμε όλοι ότι δεν θα ψηφίσουμε επί της αρχής αυτό το σχέδιο νόμου, όχι γιατί δεν συμφωνούμε στο περιεχόμενο -αυτό νομίζω ήταν σαφές- αλλά γιατί δεν είναι ολοκληρωμένο από νομική κοινωνική πλευρά ζητήματα ευαισθησίας που θίξαμε που έπρεπε να αντιμετωπιστούν. Νομίζω ότι αυτό είναι το ζήτημα.
Βεβαίως αναπτύχθηκαν από τις δύο εισηγήτριες προηγουμένως τα ζητήματα της ενδοοικογενειακής βίας. Ήταν χρήσιμες αυτές οι τοποθετήσεις γιατί εργάστηκαν και περισσότερο για να φθάσουν στις προτάσεις νόμου, νομίζω, όμως, ότι θα επανέλθουμε ξανά στη συζήτηση.
Ένα-δυο ζητήματα μόνο θα ανοίξω, και δεν θα καθυστερήσω από τη δική μου πλευρά. Εμείς θεωρούμε θετικό ότι ανοίγει αυτή η συζήτηση για νομοθετική ρύθμιση σε ένα εξαιρετικά λεπτό κρίσιμο ζήτημα της οικογένειας που μέχρι τώρα ήταν και είναι μια κλειστή οικογενειακή υπόθεση. Ακόμη και το καλύτερο νομοθέτημα να γίνει, καταλαβαίνετε ότι θα είναι δύσκολο να εφαρμοστεί αν δεν ξεπεραστούν αυτές οι προκαταλήψεις και η δυσκολία που υπάρχει ώστε να βγει αυτό το ζήτημα να δημοσιοποιείται και να αντιμετωπιστεί. Υπάρχει δηλαδή θέμα.
(NP)







Βεβαίως, είναι ένα ζήτημα παγκόσμιο που δεν έχει φυλετικά και γεωγραφικά όρια. Όμως, πιστεύουμε ότι έχει την ταξική του πλευρά. Έχει ταξικά χαρακτηριστικά, χωρίς να τα ταυτίζουμε. Δηλαδή εδώ θέλω να πω το εξής:
Η οικονομική πλευρά είναι σαφής. Οι γυναίκες που είναι ασθενέστερες, είναι άνεργες ή δεν εργάζονται και είναι στο σπίτι είναι ευάλωτες πρώτα και κύρια απ' αυτό και αναγκάζονται να υπομένουν μια προσωπική και μια οικογενειακή ζωή που δεν τις εκφράζει.
Στις γυναίκες που είναι οικονομικά ανεξάρτητες και που είναι από υψηλή εισοδηματική τάξη πολύ πιο δύσκολα θα ασκηθεί βία, γιατί η ισχύς είναι κατ' αρχήν οικονομική. Όχι, βεβαίως, ότι αυτό είναι απόλυτο. Γι' αυτό λέμε ότι είναι σύνθετο το πρόβλημα και ότι και σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να ασκείται βία, είτε σωματική είτε ψυχολογική κ.λ.π..
Θέτω και μια άλλη πλευρά: Πώς λειτουργούν και στις ίδιες τις σχέσεις τα οικονομικά προβλήματα της οικογένειας που προκύπτουν; Πρέπει να δούμε από πού προέρχονται αυτά τα οικονομικά προβλήματα. Γι' αυτό λέω ποια είναι η ταξική πλευρά. Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία είναι ανταγωνιστική. Υπάρχει το κυνηγητό της οικογένειας, για να μπορέσει να επιβιώσει, το μεγάλωμα των παιδιών, οι δυσκολίες. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η οικογένεια επιβαρύνουν περισσότερο τη γυναίκα, ώστε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της κοινωνικής πολιτικής και της πρόνοιας, την επιβάρυνση και την κούραση που έχει μέσα στο σπίτι. Όλες αυτές οι αρνητικές παρενέργειες αντανακλώνται μέσα στην οικογένεια και έτσι δημιουργείται ένα αρνητικό εκρηκτικό μείγμα που έχει την έκφρασή του στη βία και στην επιθετική συμπεριφορά προς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.
ʼρα, για μας καθοριστικό είναι ότι για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της βίας μέσα στην οικογένεια, πρέπει να ξεριζωθούν οι κοινωνικές αιτίες που το γεννούν και το αναπαράγουν. Σας φέρνω το εξής ζήτημα στη σκέψη σας: Τι γίνεται στους χώρους δουλειάς; Η άσκηση της βίας και της τρομοκρατίας από την εργοδοσία σε αυτόν που είναι εργαζόμενος -είτε άντρας είτε γυναίκα- πώς επενεργεί στην προσωπικότητά του και πώς αντανακλά στην οικογένεια; Γι' αυτό λέμε ότι καθοριστικό ζήτημα είναι να ξεριζωθούν αυτές οι κοινωνικές αιτίες. Βεβαίως, δεν σημαίνει ότι και αν αρθούν όλα αυτά, λύνεται το ζήτημα, γιατί είναι ένα πολύ δύσκολο και σύνθετο πρόβλημα.
Επομένως, το όποιο νομοθέτημα μόνο πυροσβεστικά θα λειτουργεί στην καλύτερη περίπτωση και στη λογική διαχείριση κάποιων επιπτώσεων, αν δεν παλεύουμε -αν θέλετε- και σήμερα τις αιτίες και αν δεν αναδεικνύουμε το πρόβλημα.
Εμείς για τις προτάσεις που έχουν ακουστεί δεν έχουμε καμία αντίρρηση. Όμως, θέλουμε θα θέσουμε το εξής κριτήριο -για το οποίο νομίζω ότι δεν υπάρχει καμία διαφωνία- σε σχέση με τα ζητήματα ίδρυσης ταμείου, που θα έρθει στο νέο σχέδιο νόμου, και τα ζητήματα που αφορούν τα κέντρα στήριξης. Πρέπει οπωσδήποτε να είναι δημόσιος ο χαρακτήρας τους. Όταν λέω "δημόσιος" -επειδή πολλά πράγματα γίνονται με μη κυβερνητικές οργανώσεις, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου- αυτό πρέπει να είναι σαφέστατο και να υπάρχει πολιτική βούληση από την Κυβέρνηση. Πρωτίστως είναι οικονομικό ζήτημα, για να εφαρμοστεί ο νόμος. Οπότε καταλαβαίνετε ότι και με τις συνθήκες της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αν αυτή η πλευρά υπερισχύσει, αυτό το νομοθέτημα δεν θα έρθει καθόλου ως θέμα συζήτησης.
Όμως, πρέπει να υπάρξει και ένα ζήτημα συνολικότερης προσοχής και ευαισθησίας. Νομίζουμε ότι πρέπει να υπάρξουν πρωτοβουλίες, ώστε να υπάρξει ενημέρωση μέσα από τα μέσα μαζικής επικοινωνίας και προετοιμασία γι' αυτό και να γίνει κατανοητό στον πλατύ κόσμο ότι αυτό το σχέδιο νόμου δεν γίνεται για να τιμωρήσει το θύτη, αλλά για να προστατεύσει και να δώσει μια "διέξοδο" στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας.
Επομένως, δεν το ψηφίζουμε αυτή τη στιγμή επί της αρχής, γιατί το ίδιο το νομοσχέδιο δεν είναι έτοιμο. Ευελπιστούμε ο Υπουργός να τηρήσει τη δέσμευσή του και πολύ σύντομα να μας έρθει αυτό το σχέδιο νόμου πιο ολοκληρωμένο, για να το κουβεντιάσουμε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Ευχαριστούμε πολύ, κυρία συνάδελφε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του Συνασπισμού κ. Φώτης Κουβέλης έχει το λόγο.
ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, σπεύδω να συγχαρώ τις συναδέλφους οι οποίες κατέθεσαν τη συγκεκριμένη πρόταση νόμου, με την έννοια ότι ανέδειξαν ένα πάρα πολύ σημαντικό ζήτημα το οποίο είναι υπαρκτό, έχει μεγάλη έκταση, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι αυτή η έκταση δεν βλέπει το φως της δημοσιότητας ιδιαίτερα στο χώρο των δικαστηρίων.
(TL)




Δεν αιτιολογώ. Είναι γνωστό γιατί αποφεύγουν πάρα πολλοί και πάρα πολλές να αναφέρονται στην ενδοοικογενειακή βία. Ούτε επίσης επιχειρώ να αναφερθώ στα αίτια που παράγουν την ενδοοικογενειακή βία.
Όμως, όπως είπα και στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή, η πρόταση νόμου θέλει μια περαιτέρω επεξεργασία. Έχει ζητήματα, κυρίως ζητήματα νομικά, ζητήματα αρμοδιότητος. Σε καμία περίπτωση αυτά που αναδεικνύω ως προβλήματα της πρότασης νόμου δεν επιχειρούν να μειώσουν τη σημασία, αλλά και το ενδιαφέρον, το οποίο επιδεικνύεται από τις συναδέλφους που υπογράφουν τη συγκεκριμένη πρόταση νόμου. Κατά συνέπεια, χρειάζεται μια περαιτέρω επεξεργασία, προκειμένου να έχουμε ένα ολοκληρωμένο νομοθέτημα. Γνωρίζω ότι προς την κατεύθυνση αυτή το Υπουργείο Δικαιοσύνης προωθεί τις επεξεργασίες του.
Θα ήθελα όμως να υποστηρίξω σε συνάφεια με τα όσα προανέφερα ότι το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας δεν έχει μόνο τη νομική του πλευρά, την ποινική του όψη. Έχει και μια σειρά άλλες πλευρές και διαστάσεις, που και αυτές θα πρέπει να αντιμετωπιστούν. Και δεν είναι δυνατόν, βέβαια, να εξασφαλιστεί αυτή η αντιμετώπιση μόνο με ένα νομοθέτημα.
Ολοκληρώνοντας, εκφράζω τη λύπη μου, γιατί δεν μπορώ να ψηφίσω την πρόταση νόμου, αλλά η άρνηση να την ψηφίσω έχει σχέση με τα όσα προανέφερα και όχι με την περιφρόνηση του σκοπουμένου. Και σκοπούμενο είναι να αντιμετωπίζεται η ενδοοικογενειακή βία.
Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε συνάδελφε.
Ο συνάδελφος κ. Χυτήρης, ως Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος, έχει το λόγο.
ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΧΥΤΗΡΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, φάνηκε απ' όλες τις ομιλίες των εισηγητών εδώ και το καταλάβαμε όλοι μας ότι είναι ατελέσφορη αυτή η πρόταση νόμου, το οποίο ήρθε. Είναι αναποτελεσματικό, είναι αόριστο, αίολο. Και φάνηκε ότι υπάρχει ανάγκη να υπάρξει ένα νομοσχέδιο, το οποίο να είναι ολοκληρωμένο. Διότι το θέμα όντως υπάρχει -η ενδοοικογενειακή βία- και γι' αυτό και το συζητάμε.
Εδώ όμως είμαστε Βουλή. Δεν συζητάμε για τις εντυπώσεις απλώς και μόνον. Συζητάμε επί της ουσίας και την ουσία πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Και ο νόμος αυτό πρέπει να κάνει. Και δεν νομίζω ότι η πρόταση νόμου αυτή που παρουσιάζετε σήμερα επιτελεί αυτό το έργο και νομίζω ότι είναι αποτελεσματική.
Εξ άλλου, φάνηκε αυτό από την Εισηγήτρια της Πλειοψηφίας, την κ. Παπακώστα, η οποία μας παρουσίασε μέχρι και τον κυπριακό νόμο, όχι όμως την πρόταση νόμου που φέρνει εδώ σήμερα για συζήτηση. Αν ο κυπριακός νόμος, κυρία Παπακώστα, είναι σωστός νόμος, είναι ολοκληρωμένος νόμος, θα έπρεπε κάτι ανάλογο να έρθει κι εδώ.
(Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει ο Β΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΟΥΡΛΑΣ )
Εξ άλλου, υπήρχε μια πρόταση νόμου από την προηγούμενη Κυβέρνηση, τη δική μας Κυβέρνηση, την Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Θα έπρεπε να το πληροφορηθείτε. Δεν προφτάσαμε εμείς να το φέρουμε στη Βουλή, διότι έγιναν εκλογές. Αν το κοιτάζατε όμως, θα βλέπατε ότι ήταν μια πρόταση νόμου, η οποία κάλυπτε πολλά πράγματα και νομίζω ότι ήταν πολύ περισσότερο αποτελεσματική.
Θα μπορούσε, λοιπόν, να γίνει μια συζήτηση πάνω σε εκείνη την πρόταση νόμου. Να την αλλάξουμε, βεβαίως, να κάνετε τις προσθαφαιρέσεις εκείνες, οι οποίες θα χρειάζονταν, αλλά θα μπορούσε πάντως να γίνει κάτι τέτοιο. Διότι σήμερα νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να ψηφίσει αυτή την πρόταση νόμου. Και το είπαν οι εισηγητές απ' όλα τα κόμματα.
Και είναι κρίμα, ξέρετε. Είναι κρίμα, γιατί είναι ένα θέμα, το οποίο ξεπερνάει τα κομματικά. Είναι σαφές αυτό. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι ξεπερνάει και τις γυναίκες τις ίδιες. Και εδώ θα κάνω και μια παρατήρηση ακόμη: γιατί η Πλειοψηφία παρουσίασε αυτό το νομοθέτημα με υπογραφές μόνο γυναικών; Δηλαδή, τους άντρες δεν τους ενδιαφέρει το θέμα αυτό; Κάνετε διακρίσεις σε αυτό το θέμα; Εγώ θα προσβαλλόμουν ως άντρας, αν οι γυναίκες του ΠΑΣΟΚ μόνες τους κατέθεταν ένα τέτοιο νομοθέτημα.
(ΜΤ)
Και αυτό, γιατί αυτό που σας λέω, σηματοδοτεί κάτι. Δεν είναι ένα θέμα το οποίο απασχολεί τη γυναίκα και μόνο τη γυναίκα. Προφανώς απασχολεί την κοινωνία μας, απασχολεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και αυτό νομίζω ότι έχει μεγάλη σημασία.
Από εκεί και πέρα, εγώ θα μπορούσα να μιλήσω, όπως και ο καθένας μας, αρκετή ώρα για το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας. Αλλά εδώ μιλάμε αρκετή ώρα για να καταλήξουμε στο νομοσχέδιο το οποίο είναι πρέπον. Και νομίζω ότι οι εισηγήσεις και οι ομιλίες που έγιναν αποτελούν ουσιαστικά έκθεση ιδεών, αφού δεν έχουμε το αποτέλεσμα που θα έπρεπε να έχουμε.
Όλοι είμαστε σύμφωνοι ότι χρειάζεται ένα αποτελεσματικότερο νομοσχέδιο, ένα πιο ολοκληρωμένο νομοσχέδιο που να συζητηθεί από όλες τις πλευρές και από όλες τις πολιτικές δυνάμεις εδώ της Βουλής, να κατατεθεί και να ψηφιστεί από όλους μας.
Αυτό είναι το ζητούμενο, διότι είναι ένα θέμα που άπτεται του πολιτισμού μας. Και επομένως εκεί πρέπει όλοι να έχουμε την ανάλογη ευαισθησία. Όταν μιλάμε για ενδοοικογενειακή βία, μιλάμε για πολιτισμό. Και ο πολιτισμός στο σπίτι δεν είναι ούτε το ψυγείο ούτε η τηλεόραση. Είναι οι άνθρωποι που ζουν στο σπίτι και η συμπεριφορά που υπάρχει μεταξύ τους.
Πρέπει λοιπόν να δώσουμε την ευχέρεια στις γυναίκες, τη δυνατότητα στις γυναίκες να μπορούν να σπάσουν τη σιωπή τους, γιατί εκεί είναι το όλο πρόβλημα. "Σπάστε τη σιωπή σας" είναι ένα σύνθημα το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και το οποίο είναι σωστό. Αλλά για να το κάνει αυτό η γυναίκα πρέπει να θεωρήσει ότι βρίσκεται εν ασφαλεία και ότι μπορεί να το κάνει χωρίς να κινδυνεύει. Σήμερα αν το κάνει φοβάμαι ότι εκτίθεται ακόμα περισσότερο και θα έχει συνέπειες ενδοοικογενειακής βίας χειρότερες από εκείνες που είχε. Εκεί είναι το όλο πρόβλημα.
Επιτρέψτε μου να κάνω μια παρένθεση, διότι πάρα πολύ συχνά από την πλευρά της Πλειοψηφίας ακούω να επιρρίπτονται στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. και στις κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ. το ένα και το άλλο αρνητικό, ότι φταίει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Εντούτοις στον τομέα της ισότητας υπενθυμίζω στο Τμήμα ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έκανε τη Γενική Γραμματεία Ισότητας, ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. προχώρησε και στον τομέα αυτό της ενδοοικογενειακής βίας.
Έκανε τα κέντρα που υπάρχουν εδώ στην Αθήνα για την υποστήριξη της γυναίκας. Τα έκανε με συνεργασία του Δήμου της Αθήνας. Έκανε αντίστοιχα συμβουλευτικά κέντρα και σε άλλες πόλεις της Ελλάδος, πράγμα που έχει σημασία, γιατί αυτό έπιασε τόπο. Έγινε έτσι το πρώτο και ουσιαστικό -κατά την άποψή μου- βήμα. Προφανώς χρειάζεται να γίνουν και άλλα βήματα, αλλά πρέπει να είναι εξίσου ουσιαστικά.
Δεν θέλω να σας μιλήσω και για άλλα θέματα σχετικά, αν θέλετε, παρεμφερή, παράλληλα θεσμικά που έκαναν οι κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Θα σας αναφέρω, παραδείγματος χάρη, το ΚΑΠΗ που είχε κάνει για τους ηλικιωμένους. Αν πάτε σήμερα σε οποιαδήποτε γειτονιά σε οποιοδήποτε νομό θα δείτε τα ΚΑΠΗ, θα δείτε αν λειτουργούν και αν υπήρχε λόγος και ανάγκη να υπάρξει το ΚΑΠΗ. ʼρα, ήταν αποτελεσματικό το μέτρο. Με αυτό που φέρνετε δεν θα μπορέσουμε αύριο να πούμε: "Ευτυχώς που έγινε αυτός ο νόμος, διότι υπάρχει αποτελεσματικότητα σε αυτή την πρωτοβουλία".
Δεν θα ήθελα -τουλάχιστον για την ώρα- να πω άλλα πράγματα, αλλά νομίζω ότι το θέμα είναι γενικότερο, γιατί δεν άπτεται μόνο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, που και σε αυτό το σημείο είναι ατελές το νομοσχέδιο που παρουσιάζεται, αλλά άπτεται και άλλων Υπουργείων.
Αυτό έχει νομίζω μεγάλη σημασία να συζητηθεί προκειμένου να παρουσιαστεί τελικώς στο Σώμα ένα νομοσχέδιο προσεχώς και μάλιστα με συνεργασία της αρμόδιας Επιτροπής Ισότητας, ένα νομοσχέδιο το οποίο πραγματικά να μπορεί να εκπληρώνει την ανάγκη που υπάρχει. Μετά το νομοσχέδιο που προτείνετε, κύριοι της Πλειοψηφίας, πιστεύω ότι δεν αλλάζει καθόλου η πραγματικότητα. Δεν συμβάλλει σε τίποτα αυτό το νομοσχέδιο.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑΣΟΚ)

(GK)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. τον κ. Χυτήρη.
Εισερχόμεθα στον κατάλογο των συναδέλφων Βουλευτών.
Το λόγο έχει η κυρία Μανούσου-Μπινοπούλου.
ΑΡΙΑΔΝΗ ΜΑΝΟΥΣΟΥ- ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: Κύριε Πρόεδρε, στις 25 Νοεμβρίου 2004 μία ομάδα γυναικών Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας υπογράψαμε μια πρόταση νόμου για την ενδοοικογενειακή βία. Ειπώθηκαν πολλά. Εγώ σαν νομικός αλλά και οι περισσότερες από εμάς που είμαστε νομικοί και υπογράψαμε αυτή την πρόταση νόμου, την υπογράψαμε με τις όποιες επιφυλάξεις υπήρχαν για τη διατύπωση του νομικού μέρους, εν γνώσει των όποιων ατελειών είχε.
Όμως εκείνη η μέρα ήταν σημαντική. Από εκείνη την ημέρα άρχισαν συζητήσεις επί συζητήσεων και με μεγάλη μου χαρά, με μεγάλη μας ικανοποίηση είδαμε ότι πετύχαμε τον κύριο στόχο μας, να γίνει μια μεγάλη συζήτηση, να ακουστεί από τα μέσα ενημέρωσης, να φθάσει η φωνή των κακοποιημένων γυναικών και στο πιο μικρό χωριό. Και αυτό έγινε.
Εκτός από τις συζητήσεις που έγιναν μέσα στο Κοινοβούλιο και στις τηλεοράσεις, υπήρξε ευαισθητοποίηση. Βέβαια, η ευαισθησία ενυπήρχε πάντοτε, γιατί -πρέπει να τονίσω εδώ- εμείς οι δέκα γυναίκες που υπογράψαμε, όπως και όλες οι γυναίκες που υπάρχουν εδώ στο Κοινοβούλιο, δεν κάναμε διακρίσεις φύλων και αυτό είναι απάντηση στον κ. Χυτήρη. Είμαστε ίσες μεταξύ ίσων.
Βγήκε μετά και ο Υπουργός Δικαιοσύνης για να μας πει τις παρατηρήσεις του και το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης εξέδωσε ένα έντυπο με τίτλο "Η αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας" το Μάιο του 2005. Όταν μέχρι πρότινος οι κακοποιημένες από τους συζύγους τους γυναίκες πήγαιναν σε κάποια αστυνομικά τμήματα και είχαν την αντίδραση "ποιος ξέρει τι του έκανες", φθάσαμε στον αντίποδα, δηλαδή στο θετικό σημείο να βγάλει το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας και ο Υπουργός Δημόσιας Τάξης αυτό το υπέροχο έντυπο της αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας.
Έγινε ένα βήμα πάρα πολύ σοβαρό γιατί ξέρουμε ότι η πρώτη επαφή της κακοποιημένης γυναίκας ή γενικά του κακοποιημένου ατόμου από ενδοοικογενειακή βία είναι το αστυνομικό τμήμα.
(Θόρυβος στην Αίθουσα)
Κύριοι συνάδελφοι, σας παρακαλώ. Μιλάω από στήθους, δεν τα διαβάζω.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Και καλά να μην ακούν οι άντρες, αλλά το κακό είναι ότι δεν ακούν και γυναίκες συνάδελφοι.
ΑΡΙΑΔΝΗ ΜΑΝΟΥΣΟΥ- ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: Μετά ήρθε και το Υπουργείο Εσωτερικών και ο Υπουργός ο κ. Παυλόπουλος έδωσε μια συνέντευξη μαζί με τη Γενική Γραμματέα της Ισότητας, οπότε έγινε ένα πλέγμα συνεργασίας πολλών συναρμοδίων Υπουργείων.
Είμαι σίγουρη ότι το αποτέλεσμα θα είναι εξαίσιο με τις όποιες αντιρρήσεις έχουν οι συνάδελφοι της Αντιπολίτευσης -σε πολλά σημεία τις αποδέχομαι κι εγώ- όμως είμαι βέβαιη ότι αυτή η πρόταση νόμου που κατατέθηκε στις 25 Νοεμβρίου 2004 και είναι το έναυσμα όλης αυτής της διαδικασίας θα μείνει στην ιστορία.
Από εκεί και πέρα όλα έπονται, όλα συζητώνται καλοπροαίρετα. Αυτό που ζητώ από όλους είναι να δείξουν πραγματικά μια καλοπροαίρετη θέση, ώστε να μπορέσουμε να προχωρήσουμε αυτήν την πάρα πολύ σοβαρή πρόταση νόμου.

(DP)
Πρέπει να τονίσω από αυτή τη θέση, μια που μου δίνεται ο λόγος από το Κοινοβούλιο, ότι εμείς οι γυναίκες δεν βλέπουμε τους άνδρες ως εχθρούς. Καμιά κακοποιημένη γυναίκα δεν βλέπει το σύζυγό της εχθρό.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ούτε ασφαλώς και οι άνδρες τις γυναίκες.
ΑΡΙΑΔΝΗ ΜΑΝΟΥΣΟΥ-ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΥ: Οπωσδήποτε. Σε μικρό, πολύ ελάχιστο ποσοστό υπάρχουν και κακοποιημένοι άνδρες, κύριε Πρόεδρε.
Οι άνδρες αυτοί είναι οι πατέρες των παιδιών μας. Αυτό που θέλουμε όλες οι γυναίκες είναι μια ειρηνική συμβίωση με αγάπη και κατανόηση. Όπως ειπώθηκε από όλους τους συναδέλφους δεν υπάρχουν ούτε κοινωνικά, ούτε ψυχολογικά κριτήρια, είτε δηλαδή επειδή έχει πιει ή επειδή έχει ορισμένες νευρικές καταστάσεις. Αυτά δεν θα τα συζητήσουμε τώρα.
Θέλω να μείνω όμως στη θέση αυτή, για τη συμπλήρωση της διάταξης του Αστικού Κώδικα που λέει ότι συγκροτούνται σε επίπεδο νομού με έδρα την πρωτεύουσα, Κέντρα Στήριξης Θυμάτων Ενδοοικογενειακής Βίας που μάλιστα τα ονομάζει με τα αρχικά. Συζητώντας με αρμόδια πρόσωπα κοινωνικούς λειτουργούς, παιδοψυχολόγους και ψυχολόγους συμπέρανα ότι καμία κακοποιημένη γυναίκα δεν θα περάσει το κατώφλι αυτού του ιδρύματος ή του κέντρου αν έχει αυτό τον τίτλο. Δεν θα το περάσει ούτε για άλλα θέματα, ούτε για να πάει -ας πούμε- να πιει καφέ εάν η υπάλληλος είναι φίλη της, γιατί αμέσως θα στιγματιστεί: ότι μπαίνει γιατί την κακοποιεί ο άνδρας της.
Θα πρέπει λοιπόν αυτά τα ιδρύματα να είναι καλυμμένα. Όλες οι γυναίκες που καταγγέλλουν βία, την καταγγέλλουν με έμμεσο τρόπο οι περισσότερες και κυρίως όταν ανήκουν σε ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Πηγαίνουν, παραδείγματος χάρη, για το παιδί τους ότι έχει δυσλεξία ή ότι έχει κάποια άλλα προβλήματα και μέσα απ' αυτά τα άλλα προβλήματα της οικογένειας βγαίνει και η ενδοοικογενειακή βία. Και σε ορισμένα άλλα θέματα βέβαια, καθαρά νομικά, έχω ορισμένες επιφυλάξεις.
Αυτό πραγματικά που επιβάλλεται να μπει, κύριε Υπουργέ -και απευθύνομαι σε εσάς- είναι ότι η ποινική δίωξη θα πρέπει να ασκείται αυτεπαγγέλτως. Μόνο τότε θα φοβηθεί ο δράστης να μην προβαίνει σε τέτοιες ενέργειες. Όταν υπάρχει η σπάθα του Δαμοκλέους και να φοβάται ότι κάποιος γείτονας ή κάποιος άλλος της οικογένειας μπορεί να τον καταγγείλει.
Πιστεύω κατ' αρχήν, ότι η αυτεπάγγελτη δίωξη αυτού του αδικήματος είναι το άλφα και το ωμέγα για να προχωρήσει αυτή η πρόταση νόμου ή το νομοσχέδιο όταν έλθει.
Σας ευχαριστώ πολύ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κυρία Μανούσου-Μπινοπούλου.
Το λόγο έχει η κυρία Κατσέλη.
ΕΛΕΟΝΩΡΑ ΚΑΤΣΕΛΗ: Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι την ελληνική κοινωνία, όπως και όλο τον κόσμο τον μαστίζει το φαινόμενο της βίας όλων των μορφών σε βάρος των γυναικών σαν αποτέλεσμα των στερεότυπων που θέλουν τη γυναίκα πολίτη β' κατηγορίας και των πολλαπλών κοινωνικών ανισοτήτων λόγω του φύλου της, χωρίς πλήρη ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα.
Σύμφωνα με τις έρευνες του ευρωβαρόμετρου, μία στις τέσσερις γυναίκες στη χώρα μας, όπως και σε όλες τις χώρες του λεγόμενου σύγχρονου δυτικού κόσμου, πέφτει θύμα βίας από το σύντροφο ή το σύζυγό της στη διάρκεια της ζωής της. Όμως η βία αποτελεί κατάφορη παραβίαση των στοιχειωδέστερων ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αποτελεί έγκλημα και δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, αλλά είναι χρέος της πολιτείας και της κοινωνίας να την εξαλείψει.
Το χρέος αυτό αναγνώρισε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ που διακήρυξε ότι η βία κατά των γυναικών είναι απαράδεκτο κοινωνικό φαινόμενο και οφείλουμε να το αντιμετωπίσουμε.
Αναπτύξαμε, λοιπόν, πολλαπλές δράσεις και σε εναρμόνιση με την πλατφόρμα δράσης της Παγκόσμιας Διάσκεψης του ΟΗΕ στο Πεκίνο για τις γυναίκες, αλλά και με τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έτσι διενεργήσαμε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, διετή πανελλαδική καμπάνια με τίτλο "Σπάστε τη Σιωπή", ενισχύσαμε τις δομές στήριξης κακοποιημένων γυναικών της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και του ΚΕΘΥ σε πέντε πόλεις της Ελλάδας, υλοποιήσαμε τριετές πρόγραμμα σεμιναρίων σε κρατικούς λειτουργούς και ετοιμάσαμε πρόταση σχεδίου νόμου με διακομματική συνεννόηση και αρωγή των γυναικείων οργανώσεων. Επίσης, διενεργήσαμε την πρώτη πανελλαδική έρευνα που παρουσιάσαμε επί ελληνικής Προεδρίας.



(AD)

Αυτή η έρευνα επιβεβαιώνει την ευρύτατη έκταση του φαινομένου και, μάλιστα, αποδεικνύει ότι κυρίως η ψυχική και σεξουαλική βία στο γάμο είναι ευρύτατα διαδεδομένη.
Η Νέα Δημοκρατία, λοιπόν, αντί να προχωρήσει με διακομματική συνεννόηση για ένα τόσο φλέγον θέμα, όπως γινόταν και στο παρελθόν, κατήργησε τα περιφερειακά κέντρα του ΚΕΘΙ, αγνόησε τις έτοιμες προτάσεις νόμου, κατήργησε τη Διυπουργική Επιτροπή Κατά της Βίας και περιορίστηκε σε μία κίνηση καθαρά εντυπωσιασμού με την κατάθεση ενός μόνο άρθρου "Τροποποίηση στον Ποινικό Κώδικα", για να τιμήσει δήθεν την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Βίας του ΟΗΕ στις 25 Νοεμβρίου 2004.
Και ερχόμαστε σήμερα εδώ και αντί να συζητάμε και να αποφασίζουμε για ένα πλήρες νομικό πλαίσιο σαν ένα ώριμο αίτημα, περιοριζόμαστε στη συζήτηση μίας μεμονωμένης και αποσπασματικής ενέργειας που έχει στόχο όχι την εξάλειψη του φαινομένου, αλλά μία ελάχιστη ανακούφιση των θυμάτων, καθαρά ευκαιριακή και χωρίς συνολικό σχέδιο.
Η πρόταση νόμου της Νέας Δημοκρατίας έχει σοβαρές ελλείψεις και περιορισμούς. Αναφέρω τα εξής: Πώς είναι δυνατόν να επιδιώκει να καλυφθεί το μείζον θέμα της ενδοοικογενειακής βίας με μία μόνο απλή τροποποίηση στον Ποινικό Κώδικα; Η σωματική βία, ούτως ή άλλως, καλύπτεται σ' όλες τις περιπτώσεις με ποινικές διώξεις. Όταν αναφέρεται ότι η βία αποδεικνύεται μόνο στην τελική της μορφή σαν μετατραυματική διαταραχή, πώς μπορεί η κακοποιημένη γυναίκα να αντιδράσει όταν οι αποδείξεις της διαταραχής μπορεί να καθυστερήσουν;
Κυρία συνάδελφε, γιατί αναφέρεστε στην αποζημίωση των θυμάτων από αρμόδιους φορείς, χωρίς να διευκρινίζετε ποιοι είναι αυτοί οι φορείς και χωρίς να ορίζεται κάποια χρηματοδότηση από τον Κρατικό Προϋπολογισμό;
Είναι δυνατόν σ' όλη την πρόταση νόμου να μη γίνεται καμία αναφορά για τις υπηρεσίες στήριξης των θυμάτων, για τις ΜΗΚΥΟ. σαν εταίρους και για το ποιος επιτέλους είναι ο ορισμός της βίας, όταν σαφέστατα είχε γίνει στο νομοσχέδιο που είχε ετοιμάσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. ;
Στην εισηγητική έκθεση της πρότασης νόμου, αναφέρεστε με πολλές λεπτομέρειες στην αντιμετώπιση του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας που σε καμία περίπτωση δεν στοιχειοθετούνται και δεν προκύπτουν από την ίδια πρόταση νόμου. Είναι θλιβερή, πραγματικά, η διαπίστωση ότι η εισηγητική έκθεση αυτής της πρότασης νόμου αποτελεί αυτοτελή αντιγραφή της δεκασέλιδης εισηγητικής έκθεσης, με την οποία η αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή επί ΠΑ.ΣΟ.Κ. συνόδευσε το νομοσχέδιο με τα τριάντα πέντε άρθρα που κατετέθη στον Υπουργό Εσωτερικών το 2002.
Και δεν μας προκαλεί θλίψη μόνο η αντιγραφή και η άρνηση για συνεργασία με την Αξιωματική Αντιπολίτευση, αλλά ακόμα περισσότερο το γεγονός ότι ένα τόσο σημαντικό ζήτημα πιστεύετε ότι μπορείτε να το αντιμετωπίσετε με την προσθήκη ενός και μόνο άρθρου στο κεφάλαιο 16 του Ποινικού Κώδικα.
Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η κ. Παπακώστα προτείνει επίσης τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου στην επιστολή της στις 16 Μαρτίου 2005. Ήθελα να της υπενθυμίσω ότι αυτό το Παρατηρητήριο όχι απλώς συστήθηκε, αλλά ανακοινώθηκε και χρηματοδοτήθηκε από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας και το ΚΕΘΙ το 2003, αλλά υπέβαλε ήδη και την πρώτη εθνική έκθεση της Ελλάδας το Νοέμβριο του 2004.
Κύριοι συνάδελφοι, εμείς στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. υποστηρίζουμε την ανάγκη ψήφισης ενός ολοκληρωμένου ειδικού για το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας νομοθετικού πλαισίου. Ζητάμε έναν ολοκληρωμένο νόμο για την ενδοοικογενειακή βία που να καλύπτει όλες τις μορφές βίας και να προβλέπει σειρά μέτρων και θεσμών, μέσων και πόρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου σ' όλο το φάσμα, όπως την πρόληψη, την καταστολή και ποινική δίωξη, την αρωγή θυμάτων, αλλαγή νοοτροπίας και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας.
Ειδικότερα, για την πρόληψη και ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, πρέπει να προβλεφθεί με νόμο η δέσμευση πόρων και προγραμμάτων στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, σ' όλες τις σχολές λειτουργών δημόσιας διοίκησης.
Για την καταστολή, να διευρυνθεί το πλαίσιο ποινών για τους θύτες, να εισαχθεί ο θεσμός του οικογενειακού συμβούλου για την πρόοδο της δικαστικής διαδικασίας, να εκδικάζονται οι υποθέσεις βίας από ειδικό οικογενειακό δικαστήριο, όπως εφαρμόζεται σχεδόν σ' όλες τις χώρες της Ευρώπης με όρους για την εχεμύθεια κατά την ακροαματική διαδικασία, αλλά και την προστασία όσων καταγγέλλουν τη βία.
Για την αρωγή των θυμάτων, κυρία Παπακώστα, να δημιουργηθούν δομές υποδοχής και στήριξης των κακοποιημένων γυναικών σε κάθε νομό της χώρας για όλο το εικοσιτετράωρο, με ειδική χρηματοδότηση και μεταφορά πόρων στην τοπική αυτοδιοίκηση.
Να γίνει χρηματοδότηση των ΜΗΚΥΟ, ώστε να υπάρξουν προγράμματα πληροφορικής των γυναικών και δημιουργία ξενώνων φιλοξενίας των θυμάτων βίας. Να συσταθεί και να χρηματοδοτηθεί ένα κέντρο SOS με τηλεφωνική γραμμή για όλο το εικοσιτετράωρο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, στο σημείο αυτό θα ήθελα για άλλη μία φορά να εκφράσω την απορία μου γιατί η Νέα Δημοκρατία δεν συνεχίζει την πάγια τακτική που εφαρμόζαμε τόσα χρόνια εμείς οι γυναίκες Βουλευτές, δηλαδή της διακομματικής συνεννόησης και της κοινής μας στάσης για θέματα που αφορούσαν την ισότητα.
Θα μπορούσαμε μάλιστα για ένα τόσο ευαίσθητο θέμα να είχαμε υποβάλει κοινή πρόταση με διακομματική στήριξη, γιατί το φαινόμενο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, της ενδοοικογενειακής βίας απαιτεί συστράτευση και συναίνεση όλων των πτερύγων της Βουλής και όχι μία τόσο πρόχειρη αντιμετώπιση με μόνο στόχο τον εντυπωσιασμό.
Σας ευχαριστώ πολύ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κα Κατσέλη.
Έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Τμήμα ότι οι Υπουργοί Ανάπτυξης, Οικονομίας και Οικονομικών, Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας και Δικαιοσύνης, κατέθεσαν σχέδιο νόμου "Πλαίσιο Ρυθμίσεων για τη σύσταση και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εταιρείας".
Παραπέμπεται στην αρμόδια Διαρκή Επιτροπή.
Το λόγο έχει ο συνάδελφος κ. Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης.
ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, ζήτησα το λόγο και θέλω να συμμετάσχω στη σημερινή συνεδρίαση, επειδή ακριβώς θέλω να ενώσω τη φωνή μου μ' αυτούς που θεωρούν τα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας ως μία τραγική σύγχρονη πραγματικότητα.
Τα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας -αν θέλετε, τα εγκλήματα της σιωπής- ποτέ δεν βρίσκονται στην επιφάνεια γιατί με πολύ μεγάλη δυσκολία βγαίνουν προς τα έξω από τους εμπλεκόμενους και συνήθως τους συζύγους, οι οποίοι υφίστανται τη βία, αλλά και τα παιδιά που είναι παρόντα σ' αυτές τις τραγικές στιγμές. Τα βγάζουν στην επιφάνεια κατ' αρχάς καταγγέλλοντας αυτά τα φαινόμενα και, δεύτερον, ζητώντας προστασία.
ʼρα, λοιπόν, θεωρώ ότι η συζήτηση που ανοίγει με την πρόταση νόμου είναι μία πολύ ουσιαστική συζήτηση, μία συζήτηση ακριβώς για να ενισχύσουμε τη διάθεση αυτών των ανθρώπων που θέλουν να σπάσουν τον κύκλο της σιωπής.
Θεωρώ, μάλιστα, σαν άντρας Βουλευτής -παρότι δεν πιστεύω στις διακρίσεις ανάμεσα στις γυναίκες και τους άνδρες Βουλευτές, γιατί όλοι έχουμε τις ίδιες ιδιότητες, τις ίδιες ικανότητες, τον ίδιο τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα πράγματα- ότι θα έπρεπε να συνεισφέρω σ' αυτή τη συζήτηση.
Θα ήθελα να μιλήσω λίγο νομοτεχνικά και να συμφωνήσω στο ότι το δεύτερο εδάφιο της πρότασης νόμου ίσως δεν είναι ο πιο πρόσφορος τρόπος -δηλαδή η μηνιαία αποζημίωση ή η διατροφή στα θύματα οικογενειακής βίας- ούτε ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο.
Θεωρώ ότι θα πρέπει να ενισχύσουμε πολύ πιο έντονα το πρώτο εδάφιο, δηλαδή να ενισχύσουμε την προστασία των θυμάτων και να φτιάξουμε, βέβαια, όλους αυτούς τους υποστηρικτικούς μηχανισμούς. Μέσα από τη δημόσια -πάνω απ' όλα- καταδίκη, αλλά και την ιδιωτική καταδίκη όλων μας απέναντι σε φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας, να προστατεύσουμε, να βοηθήσουμε και να στηρίξουμε ιδιαίτερα τις γυναίκες που υφίστανται ενδοοικογενειακή βία.
Είναι αποδεδειγμένο ότι πάνω από το 80%-85% των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας ποτέ -μα, ποτέ- δεν μιλάνε γι' αυτό. Προσπαθούν με κάθε τρόπο να το καλύψουν. Ακόμα και ψυχολογικά προσπαθούν να δώσουν στηρίγματα σ' αυτούς οι οποίοι τους κακοποιούν.
Σ' αυτά τα φαινόμενα, νομίζω ότι η κοινωνία μας θα πρέπει να διδαχθεί από κοινωνίες άλλων ευρωπαϊκών χωρών που έχουν προχωρήσει πολύ περισσότερο.
Γι' αυτό και θα ήθελα να παρακαλέσω τις συναδέλφους που υπογράφουν αυτήν την πρόταση νόμου -η οποία απ' ό,τι φαίνεται δεν γίνεται δεκτή όπως έχει κατατεθεί- να προκαλέσουν μία συζήτηση στην Επιτροπή Ισότητας. Να δεχθούμε εμπειρίες από τα άλλα ευρωπαϊκά κράτη για το πώς αντιμετωπίζουν αυτό το ζήτημα οι σκανδιναβικές χώρες ή η Ολλανδία, για παράδειγμα, που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία σε τέτοιου είδους θέματα και έχουν νομοθεσία πολλές φορές πολύ πιο προωθημένη από την ελληνική, αλλά έχουν βρει και τρόπους πώς να σπάνε αυτόν τον κύκλο της σιωπής.
Μέσα από μία συζήτηση που θα γίνει, να προχωρήσουμε σ' αυτή τη νομοθετική ρύθμιση, την οποία με μεγάλη χαρά άκουσα τον Υπουργό ότι είναι διατεθειμένος να αναλάβει.

(PE)
Σε κάθε περίπτωση νομίζω ότι η σημερινή πρόταση νόμου των συναδέλφων Βουλευτών, είναι μία πρόταση νόμου που ακριβώς βοηθά και στην αντιμετώπιση του φαινομένου, αλλά πάνω από όλα στη δημοσιοποίησή του, στην ευαισθητοποίηση και βέβαια στην καταδίκη των θυτών μιας τέτοιας άνανδρης, αποτρόπαιας και πάνω από όλα αισχρής συμπεριφοράς που καταδικάζεται στα μάτια όλων μας. Ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Το λόγο έχει η συνάδελφος κ. Σχοιναράκη Ευαγγελία.
ΣΧΟΙΝΑΡΑΚΗ-ΗΛΙΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, τα τελευταία χρόνια θα έλεγα μια σειρά παρεμβάσεων της προηγούμενης κυβέρνησης μέσω της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, όπως το πρόγραμμα "Σπάστε τη σιωπή" και άλλα που αναφέρθηκαν προηγούμενα, ανέδειξαν το θέμα αυτό της κακοποιημένης γυναίκας και άνοιξαν μια πύλη επικοινωνίας, θα έλεγα, και ένα δρόμο διεκδίκησης για τις γυναίκες που υφίστανται βία. Γιατί η βία κατά των γυναικών δεν είναι μια ιδιωτική υπόθεση.
Κύριε Πρόεδρε, καλό θα ήταν να είναι παρών και ο κύριος Υπουργός. Δεν ξέρω γιατί δεν είναι στην Αίθουσα. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα, ανεξάρτητα αν είναι πρόταση νόμου, στο οποίο έστω τουλάχιστον από τη στιγμή που έχει την πρόθεση να διαμορφώσει ένα θεσμικό πλαίσιο, καλά θα είναι να ακούσει σήμερα τις διαφορετικές απόψεις που θα ακουστούν εδώ μέσα, ούτως ώστε να συμβάλλουν στη διαμόρφωση συνολικής και θετικής πρότασης που θα αντιμετωπίσει το θέμα.
Παρακαλώ, κύριε Πρόεδρε, να μου κρατήσετε το χρόνο.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ο χρόνος σας θα κρατηθεί.
Δεν πρόκειται για περιφρόνηση του κυρίου Υπουργού, ο οποίος έρχεται. Κρατείστε τα σπουδαιότερα για να τα ακούσει ο κύριος Υπουργός. ʼλλωστε έχετε τη δυνατότητα να αναδομείται το λόγο σας.
ΣΧΟΙΝΑΡΑΚΗ-ΗΛΙΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ: Είναι θέμα σεβασμού του Κοινοβουλίου και σας ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σας.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Με ενημέρωσαν οι συνεργάτες του ότι σε μισό λεπτό θα είναι στην Αίθουσα.
ΣΧΟΙΝΑΡΑΚΗ-ΗΛΙΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ: Το δέχομαι, αλλά επαναλαμβάνω είναι θέμα σεβασμού του Κοινοβουλίου.
Έτσι, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, δεν είναι προσωπικό θέμα κρυμμένο στους τέσσερις τοίχους. Είναι ένα μεγάλο πολιτικό ζήτημα και έχει κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ήρθε ο κύριος Υπουργός.
ΣΧΟΙΝΑΡΑΚΗ-ΗΛΙΑΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Το φαινόμενο αυτό μας αφορά όλους, γιατί η βία κατά των γυναικών δεν έχει καμία διάκριση ανάμεσα σε άτομα με χαμηλό ή υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Δεν γνωρίζει φραγμούς στην κοινωνική, οικονομική κατάσταση του θύματος ή του θύτη και δυστυχώς το μεγαλύτερο ποσοστό είναι μία μορφή βίας ανέκφραστη και μουγκή.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η οικογενειακή βία είναι ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα και ως τέτοιο πρέπει να το αντιμετωπίσει η πολιτεία. Είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που οφείλει η πολιτεία να σταθεί με σοβαρότητα και συγκεκριμένες προτάσεις και λύσεις για τη διαμόρφωση ενός θεσμικού πλαισίου που θα εξασφαλίζει την πρόληψη, την καταστολή, την προστασία. Γιατί μια κοινωνία που σιωπά, είναι μία κοινωνία συμμέτοχη και μια πολιτεία που αδρανεί, είναι μια πολιτεία συνένοχη. Και ιδιαίτερα εμείς οι Βουλευτές δεν μπορεί να κρινόμαστε μόνο στα μεγάλα και εμφανή ζητήματα, αλλά πρέπει να κρινόμαστε και από τη δυνατότητά μας να αντιληφθούμε και να παλέψουμε γι' αυτά που φαίνονται πολλές φορές μικρά, καμιά φορά προκαλούν και εύκολα το χιούμορ και την ειρωνεία, που ναρκοθετούν, όσο μικρά και αν είναι αυτά, τις βάσεις μιας υγιούς κοινωνίας και μιας δίκαιης κοινωνίας.
Η παρούσα πρόταση νόμου -γι' αυτό ακριβώς και καταψηφίζεται, κύριε Πρόεδρε, και σε καμιά περίπτωση γιατί δεν είναι σοβαρό το θέμα στο οποίο αναφέρεται- η οποία αποδεικνύει τελικά ένα προσχηματικό ενδιαφέρον για δήθεν κοινωνική ευαισθησία, μάλλον έρχεται τελικά να δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που υποτίθεται ότι θέλει να επιλύσει. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία η οποία υποβλήθηκε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Βίας των Γυναικών. Γνωρίζαμε πότε θα ήταν η ημέρα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά της Βίας των Γυναικών και θα μπορούσαμε να φέρουμε μια ολοκληρωμένη πρόταση και όχι μια πρόχειρη πρόταση. Είναι μία πρόταση νόμου με πλήθος αοριστιών, με πολλές σοβαρές ελλείψεις και αντιμετωπίζει με προχειρότητα και ερασιτεχνισμό ένα πολύ σοβαρό θέμα, τη βία μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.
Εκείνο που θα ήθελα να πω είναι ότι αποτελεί μια απλή επανάληψη ρυθμίσεων που υπάρχουν ήδη, ενώ σε πολλές περιπτώσεις βάζει και ρυθμίσεις που αναφέρονται στο ίδιο το Σύνταγμα όπως είναι η προσφυγή του θύματος στον εισαγγελέα, η οποία ισχύει ούτως ή άλλως για κάθε πολίτη σύμφωνα με το άρθρο 25 του Συντάγματος.
(GH)


Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το ΠΑ.ΣΟ.Κ., με απόλυτο σεβασμό και ευαισθησία, άνοιξε πρώτο το δρόμο προς την αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά καθιερώνοντας αυτή τη ρύθμιση κατ' αρχήν στα όργανα του κόμματος. ʼνοιξε πρώτο το δρόμο αναδεικνύοντας το προσωπικό δράμα και πρόβλημα σε κοινωνικό φαινόμενο και συνεχίζει αυτό το δρόμο από την πλευρά της αντιπολίτευσης στην κατεύθυνση ενίσχυσης του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου με ολοκληρωμένες θεσμικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Είναι ένα πρόβλημα που δεν σταματά πια στη διπλανή πόρτα, αλλά διαπερνά και στη δική μας αντανακλώντας σε όλους μας το κακέκτυπο της κοινωνίας και μάλιστα εν έτει 2005.
Είχε δημιουργήσει μια διυπουργική επιτροπή και είχε διαμορφώσει ένα σχέδιο νόμου πλήρες ολοκληρωμένο το οποίος δυστυχώς δεν πρόλαβε να ψηφιστεί και στη βασική του φιλοσοφία διέπεται από τα εξής σημεία.
Εκεί δίνεται ο ορισμός της βίας και της ποινής της. Θεσμοθετείται το δικαίωμα των Μ.Κ.Ο. να παρίστανται ως πολιτική αγωγή. Προβλέπεται η δημιουργία αναγκαίων κοινωνικών υπηρεσιών για την εφαρμογή και τη λειτουργία του συγκεκριμένου νόμου. Γίνεται ειδική αναφορά για ταχεία εκδίκαση υποθέσεων που αφορούν τέτοια περιστατικά. Και αποτελεί θα έλεγα μία βάση για διάλογο προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την ολοκλήρωση του οποίου θα μπορούσαν να ληφθούν και να αξιοποιηθούν και τα θεσμικά πλαίσια άλλων χωρών όπως αναφέρθηκαν προηγούμενα, αυτό της Ισπανίας, της Κύπρου και της Γαλλίας.
Μια και μιλάμε όμως για την κακοποίηση κύριε Υπουργέ, θα σας μιλούσα εδώ για την αδίστακτη κακοποίηση -και θα σας αναφέρω το παράδειγμα- μιας ομάδας τετρακοσίων χιλιάδων περίπου πολιτών από την ίδια την πολιτεία και μάλιστα κατά συρροή θα έλεγα. Και αναφέρομαι κύριε Υπουργέ, στη μη απόφασή σας και τώρα να μην ιδρύσετε έδρα εφετείου στο Ηράκλειο Κρήτης για την Ανατολική Κρήτη. Είναι κακοποίηση κύριε Υπουργέ, γιατί ενώ χωρίς ιδιαίτερο λόγο ιδρύετε άλλα εφετεία στην Καλαμάτα, στο Αγρίνιο, στη Χαλκίδα, στη Μυτιλήνη και την Αιτωλοακαρνανία -δεν λέω να μην ιδρυθούν αυτά...
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Πού τα βρήκατε αυτά;
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΧΟΙΝΑΡΑΚΗ-ΗΛΙΑΚΗ: Μα, στις απαντήσεις σας αυτό μας λέτε.
Μάλιστα στα εγκαίνια του νέου εφετείου στην Καλαμάτα ενώ λέτε ότι, "Αποτελούσε χρόνιο αίτημα των κατοίκων της πόλης και του νομού, έρχεται να καλύψει μία ανάγκη ουσιαστική, επί σειρά ετών οι Μεσσήνιοι πολίτες ήταν αναγκασμένοι να μετακινούνται στο Ναύπλιο για να ασκήσουν και να υπερασπιστούν τα δικαιώματά τους", μια άλλη περιοχή, αυτή της Κρήτης, τους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου στους στέλνετε απέναντι, τους στέλνετε στο περιθώριο. Δεν ξέρω για ποιους λόγους. Εδώ πρέπει να μας απαντήσετε. Δεν μας καταθέτετε καν τα χαρτιά, τις αποφάσεις και τα πορίσματα της επιτροπής στην οποία αποφασίστηκε η ίδρυση των εφετείων που ανέφερα προηγούμενα. Μάλιστα την ημέρα που μας απαντάτε μας λέτε ότι με την ίδια ημερομηνία έχετε εκδώσει απόφαση για παράταση της λειτουργίας της επιτροπής. ʼρα, κύριε Υπουργέ, δεν θα πρέπει να λειτουργήσουν και τα άλλα εφετεία αν έχετε δώσει παράταση της επιτροπής διότι σημαίνει ότι δεν έχει εκδώσει συνολικό πόρισμα. Εμείς θα το παρακολουθούμε και παρακαλώ πολύ αφού γνωρίζετε πολύ καλά τα στοιχεία που αναφέρονται στη συγκεκριμένη υπόθεση και για να μη συνεχίζεται η κακοποίηση των συγκεκριμένων τετρακοσίων χιλιάδων πολιτών και μια και μιλάμε για κακοποίηση επιβάλλεται νομίζω να απαντήσετε. Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Το λόγο έχει η συνάδελφος κα Μιλένα Αποστολάκη.
ΜΙΛΕΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ: Κύριε Πρόεδρε, συζητάμε σήμερα για το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας που συνιστά μια πραγματικότητα η οποία αφορά στον πυρήνα των ατομικών δικαιωμάτων. Και υπ' αυτή την έννοια νομίζω ότι είναι ένα θέμα που μας αφορά όλους, άνδρες και γυναίκες. Δεν έχει να κάνει με το φύλο. Και θα έλεγα ότι πραγματικά είναι ατυχής η υπογραφή αυτής της πρότασης νόμου μόνο από γυναίκες συναδέλφους Βουλευτές. Νομίζω ότι αυτός ο συμβολισμός είναι παρωχημένος και δημιουργεί μια σκόπιμη σύγχυση στην ελληνική κοινωνία σχετικά με ζητήματα ενός παρωχημένου πλέον φεμινισμού μετατρέποντας το κέντρο βάρους από την ουσία του προβλήματος.
Μιλάμε λοιπόν για ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα. Για ένα κοινωνικό πρόβλημα που όπως και οι προηγούμενοι συνάδελφοι είπαν έρχεται να γίνει ακόμη σοβαρότερο γιατί βρίσκεται περιχαρακωμένο από το φόβο και τη σιωπή.

(XA)

Και γι' αυτό είναι ένα πρόβλημα στο οποίο πρέπει η κρατική παρέμβαση να είναι ουσιαστική, για να μπορέσει να σπάσει αυτά τα φράγματα. Οι στατιστικές έρευνες ανατρέπουν πάρα πολλούς μύθους σχετικά με το φαινόμενο σε ό,τι αφορά τα χαρακτηριστικά του θύτη, που δεν είναι ούτε αμόρφωτος ούτε αλκοολικός ούτε όλα τα υπόλοιπα. Είναι ένας πολίτης που πολλές φορές θα έλεγα ότι είναι ένας ισχυρός πολίτης, που ακριβώς, επειδή έχει γαλουχηθεί με συγκεκριμένα στερεότυπα, κάνει επίδειξη αυτής της ισχύος μέσα στην καθημερινότητά του. Είναι λοιπόν ένα θλιβερό παρακολούθημα στερεοτύπων με τα οποία αυτή η κοινωνία εξακολουθεί να πορεύεται και δυστυχώς, εξακολουθεί να τα αναπαράγει.
Κάθε λοιπόν σύγχρονη, οργανωμένη κοινωνία, η οποία συνειδητοποιεί αυτά τα προβλήματα, οφείλει στη θεσμική της οργάνωση να προβλέπει θεσμούς που θα μπορούν να είναι αποτελεσματικοί πρώτον, στην πρόληψη αυτών των φαινομένων και δευτερευόντως, στην αντιμετώπισή τους ή στην καταστολή τους, αν θέλετε.
Σε ό,τι αφορά την πρόληψη, δεν νομίζω ότι θα διαφωνήσει κανένας ότι ο πρώτος και ο βασικότερος τομέας είναι ο τομέας της εκπαίδευσης μέσα από τα αναλυτικά προγράμματα, μέσα από τα βιβλία, μέσα από το σύνολο τελικά της παρεχόμενης κουλτούρας και πολιτισμού από τα σχολεία μας στα παιδιά. Είναι λοιπόν η εκπαίδευση, είναι τα συνολικά μηνύματα τα οποία εκπέμπει μια κοινωνία, είναι το συλλογικό κεκτημένο μιας κοινωνίας σε σχέση με τα στερεότυπά της, σε σχέση με τη σχέση των δύο φύλων, σε σχέση με το πώς αυτά τα φύλα πορεύονται μέσα στην κοινωνία.
Από την άλλη πλευρά, πέρα από αυτόν τον τομέα που δεν είναι αντικείμενο της σημερινής μας συζήτησης, βασικός τομέας είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος από τη στιγμή που φαίνεται ότι ενδημεί στην ελληνική κοινωνία. Εδώ πρέπει κανείς να κάνει μια συγκεκριμένη αναδρομή και να πει τι έχει κάνει η ελληνική κοινωνία, τι βήματα έχουν γίνει, γιατί υπάρχουν σταθμοί.
Νομίζω ότι ο πρώτος σταθμός που μπορεί κανείς σταθεί είναι το 1983 και ο ν. 1329, η αναμόρφωση του οικογενειακού δικαίου, που πραγματικά ήταν μια επαναστατική τομή και ανατροπή μιας συγκεκριμένης θεσμικής καθυστέρησης που υπήρχε στη χώρα μας. Μετά το νέο οικογενειακό δίκαιο υπήρξαν σειρές τομών και μεταρρυθμίσεων στο επίπεδο της εσωτερικής μας νομοθεσίας και σε ό,τι αφορά την εργατική νομοθεσία και τη θέση της εργαζόμενης γυναίκας και σε ό,τι αφορά τη θέση της εργαζόμενης μητέρας, αλλά και σε ό,τι αφορά την ίδρυση θεσμών που σκοπό είχαν ακριβώς να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του φαινομένου.
Θα σταθώ στο σημαντικότερο από όλους, το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας, έναν φορέα ο οποίος καταξιώθηκε μέσα από τη λειτουργία του, έναν φορέα που προσέφερε όχι μόνο συμβουλευτική αλλά και άλλου είδους αρωγή στα θύματα τα οποία τον επισκέπτονταν, έναν φορέα ο οποίος και σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση πιστοποιούσε καθημερινά την κοινωνική του χρησιμότητα.
Μετά τις εκλογές η αντιμετώπιση του ΚΕΘΙ από την Κυβέρνηση ήταν πραγματικά μια θλιβερή έκπληξη για τους πιο καλόπιστους από εμάς, που ήθελαν να πιστεύουν ότι θα είχαμε μια συνέχιση σε έναν τέτοιο φορέα που είχε δώσει συγκεκριμένα δείγματα γραφής. Αντ' αυτού, το ΚΕΘΙ αποψιλώθηκε. Πέρα από την ηγεσία του, καταξιωμένες επιστήμονες, καταξιωμένοι άνθρωποι που προσέφεραν στο ΚΕΘΙ, -αναφέρομαι στο επιστημονικό δυναμικό του, στο προσωπικό του- των οποίων οι συμβάσεις δεν ανανεώθηκαν, εκδιώχθηκαν με στενά πολιτικά και κομματικά κριτήρια. Φυσικά, τα άλλοθι υπήρξαν. Δεν ήταν αυτοί οι λόγοι που παρουσιάστηκαν. Η ουσία όμως είναι αυτή, ότι τελικά το ΚΕΘΙ αποψιλώθηκε και δεν είναι σε θέση σήμερα να επιτελέσει ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό και πετυχημένο έργο.
Ερχόμαστε τώρα στη σημερινή πρόταση νόμου της Νέας Δημοκρατίας. Ενώ θεωρώ χρέος μου να πω ότι η πρόθεση και τα κίνητρα της κυρίας Παπακώστα είναι τα ευγενέστερα, φοβάμαι ότι επί της ουσίας και εκ του αποτελέσματος διολισθαίνει στη συνολική πρακτική της Κυβέρνησης, μια πρακτική λαϊκισμού και εντυπωσιασμού, μια πρακτική που στη συγκεκριμένη περίπτωση όχι μόνο δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα, αλλά και δεν το ακουμπά. Με ιδιαίτερη σπουδή και σε μια επετειακή μέρα, προκειμένου να υπάρξουν κάποιες ενδεχομένως καταχωρήσεις και ευνοϊκά σχόλια στην εφημερίδα, κατετέθη μια πρόταση νόμου, την οποία πρέπει να ομολογήσω ότι περιμέναμε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, γιατί υπήρχε ένα προηγούμενο από την προηγούμενη κυβέρνηση, ενδεχομένως ατελές ή που ίσως θα έχρηζε περαιτέρω επεξεργασίας.
(PM)
Αντ' αυτού, βλέπουμε έκπληκτοι να αντιμετωπίζεται ένα τεράστιο ζήτημα, ένα κορυφαίο ζήτημα της ελληνικής κοινωνίας όπως αυτό με μία προχειρότητα που πραγματικά θα έλεγα ότι προσβάλλει και το θεσμό του Κοινοβουλίου. Είναι η αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας μέσα από μία πρόταση νόμου που έχει ένα άρθρο με δύο παραγράφους. Αν είναι δυνατό να πιστεύουμε ότι ένα τέτοιο σοβαρό και κεφαλαιώδες ζήτημα μπορεί να αντιμετωπιστεί μ' ένα τέτοιο ατελές, αλλά θα έλεγα και από νομοτεχνική άποψη προβληματικό κείμενο.
Εδώ έχουμε συγκεκριμένα ζητήματα τα οποία πρέπει να λυθούν. Δεχόμαστε ότι χρειάζεται μία προπαρασκευαστική υποδομή, μία υποδομή που θα οδηγεί στην πρόληψη και την κατ' αρχήν αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος πριν την εισαγωγή του στο επίπεδο της αντιδικίας και της δικαστικής διαμάχης; Δεν πρέπει να υπάρξει ένα συνολικό κείμενο, ένα συνολικό σχέδιο νόμου που να αναφέρεται στη δημιουργία οικονομικών και οικογενειακών συμβούλων και στην περιφερειακή τους διάρθρωση σ' όλη τη χώρα; Δεν πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, ούτως ώστε να επιταχυνθεί η απαραίτητη σ' ό,τι αφορά το συγκεκριμένο δικαιϊκό αντικείμενο επιτάχυνση των διαδικασιών; Δεν πρέπει να δούμε και ένα αίτημα που θα έλεγα ότι πλέον έχει ωριμάσει σ' ό,τι αφορά τη συγκρότηση ενός ειδικού σώματος δικαστών που θα δικάζουν οικογενειακές διαφορές;
Όμως, θα έλεγα συνολικά, επειδή ο χρόνος μου τελειώνει, το εξής: Είναι δυνατόν το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας να αντιμετωπίζεται με την προσθήκη ενός άρθρου στον Ποινικό Κώδικα σ' ό,τι αφορά την ενδοοικογενειακή βία και με την προσθήκη μιας διατάξεως που αφορά το δικαίωμα αποζημίωσης το οποίο ούτως ή άλλως από τις γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα περί ηθικής βλάβης καλύπτεται;
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, φοβάμαι πολύ ότι όλη η ιστορία έγινε για το θεαθήναι. Είμαι βέβαιη ότι στον επόμενο απολογισμό του ο Πρωθυπουργός -αν και βεβαίως θα είναι χαμηλά στα θέματα της ατζέντας του, γιατί είναι βέβαιο ότι δε δίνει ιδιαίτερη σημασία στα ζητήματα αυτά- ως ακροτελεύτιο εδάφιο θα έχει να ανακοινώσει ότι η Κυβέρνησή του αντιμετώπισε με ιδιαίτερη ευαισθησία και με ιδιαίτερη αποτελεσματικότητα το ζήτημα της ενδοοικογενειακής βίας.
Κύριε Πρόεδρε, η ουσία θα είναι ότι για άλλη μία φορά θα έχει κοροϊδέψει την ελληνική κοινωνία, πολύ φοβάμαι όμως ότι πλέον αυτό το έχουν αντιληφθεί οι πάντες.
Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κ. Αποστολάκη.
Το λόγο έχει ο κ. Γείτονας, με την αγόρευση του οποίου εξαντλείται και ο κατάλογος των πρωτολογιών.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΕΙΤΟΝΑΣ: Κύριε Πρόεδρε, δε θα εξαντλήσω το χρόνο μου. Παρακολουθώντας τη συζήτηση, θα ήθελα να προσθέσω και τα δικά μου σχόλια.
Ασφαλώς η πρόταση είναι ατελής και πρόχειρη και γι' αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή και δε γίνεται αποδεκτή. ʼλλωστε, ως πρόταση και με τις κοινοβουλευτικές διαδικασίες και σύμφωνα με το Σύνταγμα, έχει πρόβλημα.
Η συζήτηση, όμως, που γίνεται με αφορμή την πρόταση έχει αξία γιατί το θέμα της αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας και της κακοποίησης γυναικών και όχι μόνο γυναικών είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι ένα πρόβλημα που, όπως ειπώθηκε από πολλούς, τελείται εν κρυπτώ, δίπλα μας, αλλά εν κρυπτώ.
Θέλω να πω στις αγαπητές συναδέλφους της Νέας Δημοκρατίας που υπέγραψαν την πρόταση ότι εγώ συμμερίζομαι την παρατήρηση του κ. Χυτήρη γιατί δεν υπέγραψαν άντρες με ποια έννοια; Ότι καλό θα ήταν απ' αυτήν την Αίθουσα να έβγαινε ένα μήνυμα -αν υπέγραφαν και άντρες- ότι όλοι είμαστε ενωμένοι σ' αυτήν την Αίθουσα σ' έναν αγώνα εναντίον της ενδοοικογενειακής βίας η οποία επεκτείνεται όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και παγκόσμια. Είναι ένα έγκλημα που τελείται ιδιωτικά, αλλά η ενδοοικογενειακή βία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, είναι υπόθεση όλων μας.
ʼκουσα τα νομικά ζητήματα και δε θα υπεισέλθω σ' αυτά. Με την εμπειρία μου -έχετε κι εσείς αντίστοιχη εμπειρία, κύριε Πρόεδρε, ως Υπουργός Υγείας- και επειδή ασχοληθήκαμε ιδιαίτερα με τα θέματα πρόνοιας και με το κράτος πρόνοιας, θέλω να πω κάτι.
(BS)



Και το λέω γιατί οπωσδήποτε θα συνεχιστεί η συζήτηση και μακάρι να μπορέσουμε να βρούμε τα κόμματα μια συναίνεση. Ο κ. Υπουργός είδα ότι υπεσχέθη ότι επεξεργάζεται ένα νέο νόμο. Θέλω να πω ότι βασικό πρόβλημα κατά την δική μου αντίληψη -έχω και μια οικογενειακή εμπειρία διότι η γυναίκα μου είναι κοινωνική λειτουργός και έχει ασχοληθεί με τέτοια ζητήματα- είναι ότι δεν υπάρχει ασφάλεια στο θύμα, την γυναίκα κυρίως, τα παιδιά, την οικογένεια για να κοινοποιήσει αυτό το ζήτημα. Και αυτό δεν μπορούν να της το δίνουν μόνο κατασταλτικά μέτρα -τα οποία θα τα δούμε σε σχέση με τον ποινικό κώδικα. Αυτό το θέμα θα πρέπει να της το δώσει ένα σύστημα προνοιακό που ξεκινά από συμβουλευτικά κέντρα, δομές δηλαδή οι οποίες υποδέχονται κακοποιημένες γυναίκες ή άλλους και ένα σύστημα το οποίο συμβουλευτικά-ψυχολογικά θα δώσει ασφάλεια.
Γιατί το βασικό ζήτημα με το θύμα της κακοποίησης είναι η ανασφάλεια την οποία νιώθει, ο φόβος τον οποίο νιώθει, έναντι του θύτη. Εκεί λοιπόν - επειδή θα επεξεργαστούμε προτάσεις- πρέπει να στρέψουμε ιδιαίτερα την προσοχή μας. Πέρα από το ποινικό μέρος -και γι' αυτό πήρα λίγο χρόνο για να τοποθετηθώ- πρέπει να στρέψουμε την προσοχή μας σε ένα πρόγραμμα δράσης και στη δημιουργία δομών μέσα από το προνοιακό σύστημα -ιδιαίτερα αυτό αφορά και κυρίως την Τοπική Αυτοδιοίκηση- όχι μόνο δομών αλλά και λειτουργιών, υπηρεσιών που θα μπορούν να δώσουν ασφάλεια στο θύμα έτσι ώστε και το έγκλημα να κοινοποιείται και να μπορεί να επιληφθεί η πολιτεία και τα θύματα αυτά να νιώσουν ένα σταθερό, ένα σίγουρο περιβάλλον για την ψυχοκοινωνική ισορροπία τους.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον κ. Γείτονα.
Εξαντλήθηκε ο κατάλογος των ομιλητών. Το λόγο έχει ο κ. Υπουργός.
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Κυβέρνηση, όπως δήλωσα και στη Διαρκή Επιτροπή, δεν υιοθετεί μεν την πρόταση νόμου αλλά χαιρετίζει πρωτοβουλίες που συμβάλλουν στην ανάδειξη κρίσιμων κοινωνικών προβλημάτων. Πιστεύει στην ανάγκη καινοτόμου νομοθετικής παρέμβασης προς αντιμετώπιση του απαράδεκτου πράγματι φαινομένου της οικογενειακής βίας και επιφυλάσσεται να φέρει σύντομα στη Βουλή προς ψήφιση ολοκληρωμένη νομοθετική ρύθμιση του θέματος.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα του προβλήματος συγκρότησε σχετική νομοπαρασκευαστική επιτροπή προκειμένου να μελετήσει το θέμα και να καταρτίσει σχέδιο νόμου για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας καθώς και της άσκησης σωματικής βίας ως μέσο σωφρονισμού των παιδιών. Αδελφό θέμα αλλά κρίσιμο επίσης.
Είναι πράγματι λυπηρό ότι το φαινόμενο της βίας τόσο μεταξύ συζύγων όσο και μεταξύ γονιών και παιδιών, αλλά και λοιπών συγγενών, απαντάται πολύ συχνότερα απ' ό,τι συνάδει στο επίπεδο του πολιτισμού μας. Κρίθηκε αναγκαία η πρόσθετη έρευνα για το κρίσιμο πράγματι πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας ώστε να διαμορφωθεί ένα νομικά άρτιο και λειτουργικά αποτελεσματικό νομοθετικό πλαίσιο με βάση την καθημερινή κοινωνική εμπειρία και την δικαστηριακή πρακτική.
(SX)





Η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης ανέλαβε να μελετήσει τα ισχύοντα σε σχέση με την ενδοοικογενειακή βία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τις δεσμεύσεις τις οποίες έχουμε αναλάβει ως χώρα στο πλαίσιο διεθνών συμβάσεων, το εν γένει σήμερα ισχύον νομοθετικό καθεστώς, καθώς και την επιρροή της όποιας ρύθμισης πάνω σε αυτό. Ακόμη, επιλήφθηκε, όπως είπα και πριν, για πρώτη φορά του θέματος της απαγόρευσης κάθε μορφής σωματικής βίας ως μέσου σωφρονισμού των παιδιών.
Η πρόταση νόμου, που συζητείται σήμερα, προβλέπει ότι συγκροτούνται σε επίπεδο νομού με έδρα την πρωτεύουσά του, κέντρα στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας όπου με τη βοήθεια εξειδικευμένου προσωπικού, που θα προσλαμβανόταν, θα παρείχετο ψυχολογική στήριξη στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας και σε ορισμένες περιπτώσεις και προσωρινή φιλοξενία τους στις στέγες.
Η συζητούμενη πρόταση νόμου προβλέπει ακόμα επιδότηση των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας όταν δεν διαθέτουν άλλους πόρους. Το ποσό μάλιστα αυτό -διαβάζω- προτείνεται να είναι ίσο με το εκάστοτε ισχύον επίδομα ανεργίας ανειδίκευτου εργάτη και να καταβάλλεται από το Υπουργείο Υγείας. Στη συνέχεια προτείνεται να παρακρατείται από το εισόδημα του δράστη, που άσκησε τη σωματική βία μέσω της μισθοδοσίας του ή με βάση των Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή έκριναν πολλές από τις προτάσεις αυτές ενδιαφέρουσες, μερικές όμως εξ αυτών πρακτικά δυσχερείς στην εφαρμογή τους. Και τούτο κατ' αρχήν επειδή συνεπάγονται δυσβάσταχτες δαπάνες, που είναι άγνωστο, ούτε προτείνεται βέβαια στο νομοσχέδιο, από ποια κονδύλια θα καλυφθούν, λαμβανομένης μάλιστα υπόψη της ιδιαίτερα δυσχερούς δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας, αλλά και της πρόταξης από την Κυβέρνηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, όπως άλλωστε έχει εξακολουθητικά διακηρύξει ο Πρωθυπουργός.
Ακόμα, κρίνεται προβληματική η ρύθμιση να καταβάλει η πολιτεία χρήματα στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας και στη συνέχεια, σε δεύτερο χρόνο, να τα αναζητήσει από τους δράστες. Θεωρούμε ότι δεν είναι σκόπιμο να αναλάβει το Δημόσιο την οικονομική κάλυψη αξιώσεων που θα έχει ο ένας σύζυγος κατά του αδικοπραγήσαντος άλλου, παρεμβαλλόμενο το κράτος ως οφειλέτης σε αμιγώς ιδιωτικές διαφορές. Με ποιους μηχανισμούς, πρώτον. Κυρίως, όμως, μια τέτοια ρύθμιση είναι ασύμβατη με τις κρατικές υποχρεώσεις και δραστηριότητες, ενώ -ίσως το πιο επικίνδυνο- θα δημιουργούσε ένα ανατρεπτικό προηγούμενο για τη δικαιική τάξη μας.
Αποδοχή τέτοιας ρύθμισης αυτόματα θα ήγειρε ανάλογες αξιώσεις κάλυψης άλλων ανάλογων οφειλών ιδιωτών προς ιδιώτες από το κράτος. Παραδείγματος χάρη αξιώσεις για μισθούς που παρανόμως δεν καταβλήθηκαν από τον εργοδότη στον εργαζόμενο. Γιατί να μην παρεμβληθεί και πάλι το κράτος με τη λογική αυτή; Να καλύψει τους μισθούς και μετά να τους αναζητήσει ενδεχομένως από τον εργοδότη. Επίσης, αξιώσεις για εκπλήρωση υποχρεώσεων προς δανειστές από επιχειρήσεις που χρεοκόπησαν.
ʼρα, λοιπόν, είναι κάτι το οποίο δεν γίνεται κατ' αρχήν, πιστεύω, αποδεκτό.
Επίσης, η ανέγερση και η συγκρότηση κέντρων στήριξης θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας σε κάθε νομό της χώρας και τεχνικά και οικονομικά κρίνεται δυσχερής και ιδιαίτερα δαπανηρή. Σε κάθε δε περίπτωση, εφικτή μόνο σε μεγάλο βάθος χρόνου.

(BM)

Με το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο, το οποίο όπως προανέφερα επεξεργάζεται νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης και θέλω να σας ενημερώσω ότι ήδη βρίσκεται στο τελικό στάδιο, το φαινόμενο της ενδοοικογενειακής βίας αντιμετωπίζεται από κάθε άποψη, μπορώ να πω: από ποινική άποψη, από αστική άποψη, από κοινωνική άποψη. Για πρώτη φορά δίνεται επίσημα σε νομοθετικό κείμενο ο ορισμός της οικογένειας -είναι παράδοξο, δεν εδίδετο μέχρι τώρα- ενώ εκσυγχρονίζονται και τα σχετικά κεφάλαια του Ποινικού Κώδικα.
Η νομοπαρασκευαστική αυτή επιτροπή έστρεψε την προσπάθειά της σε ουσιαστικές, απλές, πρακτικές και εφαρμόσιμες λύσεις-παρεμβάσεις, με στόχο κατ' αρχήν να εμποδίζεται η δημιουργία θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, αλλά και να προστατεύονται άμεσα, αποτελεσματικά τα θύματα, αν υπάρχουν. Κυρίως όμως αυτή η νομοπαρασκευαστική επιτροπή μας επεχείρησε και επιχειρεί να αξιοποιήσει κατά το δυνατόν τις υπάρχουσες δομές των κοινωνικών υπηρεσιών της πολιτείας, οι οποίες τίθενται στη διάθεση των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας. Από τη μελέτη, την οποίαν διενήργησε η νομοπαρασκευαστική επιτροπή, διαπιστώθηκε ότι υπάρχουν πράγματι λειτουργούσες οργανώσεις και ιδρύματα που κάλλιστα μπορούν να αναλάβουν την περίθαλψη των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, χωρίς να προστίθενται νέες και μάλιστα σημαντικές δαπάνες στον ήδη βεβαρημένο Προϋπολογισμό του Κράτους.
Για τους λόγους αυτούς προβλέπεται σαφώς με σχετική διάταξη του νομοσχεδίου, το οποίο θα έρθει σύντομα στη Βουλή, ότι οι αστυνομικές αρχές που κατά κύριο λόγο επιλαμβάνονται υποθέσεων ενδοοικογενειακής βίας τουλάχιστον σε πρώτη φάση υποχρεούνται να ενημερώνουν τόσο τα θύματα όσο και τους ειδικούς κοινωνικούς φορείς υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ώστε αμέσως να παρέχεται η αναγκαία κατά περίπτωση αρωγή και συμπαράσταση στα θύματα της ενδοοικογενειακής βίας. Έτσι, το θύμα σε κάθε περίπτωση γνωρίζει επίσημα, γνωρίζει υπεύθυνα πού θα στραφεί για την αναγκαία βοήθεια. Ιδιαίτερη προστασία παρέχεται ακόμα στα ανήλικα μέλη της οικογένειας, στις εγκύους και στους ηλικιωμένους, ενώ προβλέπονται συγκεκριμένα και αποτελεσματικά δικονομικά μέτρα για την ταχύρυθμη εκδίκαση των εγκλημάτων, των αδικημάτων ενδοοικογενειακής βίας. Ταυτόχρονα, με άλλα συγκεκριμένα μέτρα προστατεύεται, όπως επιτάσσει άλλωστε το Σύνταγμά μας, το απαραβίαστο της ιδιωτικής και της οικογενειακής ζωής του ατόμου. Συγχρόνως, και το κοινωνικό κράτος καλείται να προσφέρει, στα όρια πάντοτε των οικονομικών δυνατοτήτων του, έμπρακτη συμπαράσταση και συνδρομή σε κάθε κακοποιημένο μέλος οικογένειας.
Πέραν τούτων, το νομοσχέδιο, που θα έρθει σύντομα στη Βουλή, εναρμονίζεται με τις σύγχρονες παιδαγωγικές αντιλήψεις. Με συγκεκριμένες πάλι διατάξεις επιδιώκουμε την ουσιαστική και απόλυτη προστασία των ανηλίκων, έτσι ώστε ο ανήλικος να μην καθίσταται θύμα βίας μέσα στον κύκλο της οικογένειας ως ανυπεράσπιστο θύμα της και συγχρόνως να μην γίνει ούτε καν μάρτυς σκηνών βίας μέσα στην οικογένεια με αναπόφευκτη συνέπεια το σοβαρό του τραυματισμό και τον κίνδυνο ίσως μελλοντικά να υιοθετήσει και το ίδιο το παιδί ανάλογες ηθικά κατακριτέες πρόδηλα συμπεριφορές. Για να ευοδωθεί η προσπάθεια αυτή ζητείται και η συνδρομή των εκπαιδευτικών, οι οποίοι είναι -εξ ορισμού θα έλεγα- και αυτοί καθ' ύλην αρμόδιοι. Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου για την προστασία των ανηλίκων από την ενδοοικογενειακή βία συμπληρώνουν ουσιαστικά και αποτελεσματικά το ισχύον σήμερα νομοθετικό καθεστώς.

(TR)
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, από όσα ανέφερα νομίζω ότι είναι σαφές ότι σύντομα η χώρα μας θα αποκτήσει ένα σύγχρονο, ένα λειτουργικό και αποτελεσματικό νομοθετικό πλαίσιο το οποίο θα διασφαλίζει τη γαλήνη της οικογένειας, θεσμού παραδοσιακού και ιδιαίτερα σημαντικού για την κοινωνική ζωή του τόπου μας. Και σ' αυτήν την προσπάθεια η συμβολή όλων και των συναδέλφων που υπογράφουν την πρόταση νόμου που συζητάμε σήμερα είναι και χρήσιμη, είναι και καλοδεχούμενη.
Όλοι οφείλουμε να καταθέσουμε και να αναπτύξουμε τις ιδέες και τις προτάσεις μας, έτσι ώστε με τη νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης να εξαλειφθούν ει δυνατόν τα φαινόμενα της βίας, που οπωσδήποτε φθείρουν, που οπωσδήποτε αποσυνθέτουν την ελληνική οικογένεια.
Ας αναλάβουμε όλοι τις ευθύνες μας και ας κινηθούμε αποτελεσματικά με αποκλειστικό γνώμονα, με άστρο το κοινό καθήκον και την υποχρέωση προσφοράς στην ελληνική οικογένεια και συνολικά στην ελληνική κοινωνία.
Ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον κύριο Υπουργό.
Το λόγο έχει ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής, κ. Κακλαμάνης.
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΑΚΛΑΜΑΝΗΣ: Κύριε Πρόεδρε, εγώ θα επαινέσω τις συναδέλφους της Νέας Δημοκρατίας διότι μας έδωσαν μία ευκαιρία να συζητήσουμε για ένα πολύ σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα και να επεκταθούμε στη διατύπωση και άλλων σκέψεων που είναι χρήσιμες και στην Κυβέρνηση και στα κόμματα για να διαμορφώνουν απόψεις και πολιτικές πιο σύγχρονες για σοβαρά κοινωνικά ζητήματα αλλά και εμάς τους ίδιους εδώ.
Δυστυχώς -και έχει κατά κόρον λεχθεί, δεν χρειάζεται περισσότερο να το αναλύσω εγώ- η πρόταση νόμου πάσχει πολλαπλώς. Η πρόθεση αγαθή, αλλά πάσχει πολλαπλώς.
Θέλω, όμως, με την ευκαιρία αυτή να διατυπώσω κάποιες σκέψεις που έχουν να κάνουν και με τη λειτουργία του όλου συστήματος, του κοινωνικού μας συστήματος. Δεν ήταν ίσως κανείς από τους παρόντες το πρωϊ, όταν απευθυνόμενος στον Υφυπουργό Περιβάλλοντος και Χωροταξίας για το θέμα της λυματολάσπης της χωματερής των Αγίων Αναργύρων, των ʼνω Λιοσίων, είπα ότι είναι φυσικό όταν δεν ζει κανείς το πρόβλημα εκείνο, διότι ούτε εγώ μένω στην περιοχή, ούτε ο Υπουργός μένει στην περιοχή, δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι είναι αυτή η δυσοσμία και οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία κλπ. Πρέπει να προσπαθήσουμε περισσότερο.
Η ενδοοικογενειακή βία και ειδικότερα η δυσχερής θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία, νομίζω ότι όσο ανεβαίνει κανείς στην οικονομική και κοινωνική κλίμακα περιορίζεται. Ίσως παίρνει άλλες μορφές που είναι περισσότερο απεχθείς, όπως είναι οι συμβατικές συμβιώσεις, οι διάφοροι συμβιβασμοί που ευτελίζουν. Όμως, τα προβλήματα αυτά είναι συναρτημένα με την οικονομική και κοινωνική θέση των ατόμων που συγκροτούν την οικογένεια και πρωτίστως του ζεύγους των συζύγων.
(XF)

Το πρόβλημα δηλαδή εμφανίζεται και αφορά τα οικονομικά και κοινωνικά ασθενέστερα στρώματα και έχει να κάνει προφανώς και με τη διάχυση του αυταρχισμού, της βίας του κράτους, αν θέλετε, έχει να κάνει και με την καταπίεση τη συναισθηματική που αισθάνεται το άτομο, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο άντρας ο οποίος βαρύνεται κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη με τα βάρη του γάμου και έχει πολλές φορές την αίσθηση της καταπίεσης. Γενικώς το αναφέρω αυτό διότι ο εργοδότης κατά κανόνα δεν ασκεί βία στον εργαζόμενο. Πολλές φορές όμως η καταπίεση την οποία αισθάνεται ο εργαζόμενος λόγω των συνθηκών εργασίας, των ελλιπών κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, λόγων των ζητημάτων των αποδοχών του κλπ., ίσως δημιουργεί μια τέτοια ψυχολογική κατάσταση και όπως είναι και ο κανόνας ό,τι πιέζει τα παραπάνω στρώματα καταφέρεται πιεστικά προς τα κάτω. Και εκεί λοιπόν εκτονώνεται αυτή η βία. Η βία, επαναλαμβάνω, με τη γενικότερη έννοια. Και φαίνεται ότι και στην πολιτεία στην οποία κρατούν τέτοιες αντιλήψεις -βέβαια προχωρούμε σε ηπιότερες μορφές λειτουργίας του κράτους σε σχέση με τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα- η βία αυτή μπορεί κάλλιστα έτσι να εκτονώνεται. Πού αλλού; Στη γυναίκα, στο παιδί, μέσα στο σπίτι.
Πώς προκύπτει όμως αυτή η αντίληψη; Πρώτα-πρώτα ας θυμηθούμε όλοι όσοι είμαστε εδώ -ή μάλλον όχι οι κυρίες λόγω ηλικίας- τα σχολικά βιβλία που χρησιμοποιήσαμε στη βασική μας εκπαίδευση. Εγώ θυμάμαι όταν έγινα Υπουργός Παιδείας τον Ιούλιο του 1982 και ξεκινήσαμε την αναμόρφωση στα αναλυτικά προγράμματα, στα σχολικά βιβλία κλπ., που είχαμε τα βιβλία της Α΄ Δημοτικού και εκεί που έλεγε "λο, λα" είχαμε και την εικόνα της οικογένειας τον πατέρα ο οποίος καθόταν στο σαλόνι, τρέχα γύρευε, στον κύριο χώρο με την εφημερίδα ανοιχτή και μία γυναίκα η οποία ήταν έγκυος και ένα μωρό της τράβαγε και το φουστάνι. Αυτή την εικόνα τη διατηρώ από τότε. Δεν ξέρω αν οι άλλοι τη θυμάστε.
Λοιπόν, με όλα αυτά μπολιάστηκαν γενιές και γενιές και τότε η γυναίκα ήταν αυτό που λέγονταν το ασθενές φύλο. Ξέρετε, αυτές οι εκφράσεις και έννοιες είναι δίκοπο μαχαίρι καμία φορά. Το ασθενές φύλο σημαίνει ότι πρέπει και να υποτάσσεται. Ο θεσμός της προίκας σημαίνει ότι εγώ θα επιβαρυνθώ με αυτό το ασθενές άτομο και άρα πρέπει να έχω την προίκα. Σε άλλες κοινωνίες όπου εκεί υπερισχύει η αντίληψη για τη γυναίκα ως σκεύος ηδονής, εκεί δεν παίρνει προίκα ο γαμπρός, αλλά θα δώσει στον πατέρα ένα ποσό. Ουσιαστικά δηλαδή είναι μία μορφή εκπόρνευσης το θήλυ που θα αποτελέσει τη σύζυγο.
Θυμάμαι το 1974 που μετά την κατάρρευση της δικτατορίας άρχισαν οι διαδικασίες, οι κινητοποιήσεις. Επειδή εγώ τότε ανήκα σε ένα πολύ μικρό κόμμα το οποίο κάτω από ορισμένες συνθήκες δεν μπορούσε να έχει μαζικές και πολλές δημόσιες εκδηλώσεις, κάναμε κάτι συγκεντρώσεις στα σπίτια. Ακόμη και σ' αυτό το κόμμα που ανήκα που έλεγε ότι είναι αριστερό, μαρξιστικό και επαναστατικό και πολλά και διάφορα -στην πραγματικότητα ήταν ένα δημοκρατικό κόμμα με σοσιαλιστικές αρχές- παρ' όλες τις παρακλήσεις μου, διότι με ενδιέφερε να με ακούσουν οι γυναίκες -γιατί και αυτές ψήφιζαν και εν πάση περιπτώσει να πουν την άποψή τους γι' αυτή την επανάσταση που θέλαμε να κάνουμε, την κοινωνική επανάσταση- οι γυναίκες επέμεναν να είναι στη κουζίνα.
(XP)


Ήταν αδιανόητο εκεί που συζητούσαν οι άνδρες υποτίθεται τα σοβαρά και τα μεγάλα να παρευρίσκονται και αυτές.
Κυρίες και κύριοι, να το παραδεχθούμε. Και δεν είναι θέμα ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κυβέρνησε αυτόν τον τόπο αρκετά χρόνια και στην κρίσιμη δεκαετία μετά τη Μεταπολίτευση. Να σημειώσουμε ότι και στο πρώτο Σύνταγμά μας ετέθησαν διατάξεις πραγματικά προοδευτικές που αφορούν και την ισότητα των φύλων. Αλλά και στην πορεία με τομή το νόμο 1329/83 και με όλες τις κοινωνικές και πολιτικές διεργασίες σε μια ελεύθερη πραγματική δημοκρατία φθάσαμε σήμερα να έχει η γυναίκα μια σημαντική θέση, αλλά όχι εκείνη της πλήρους ισότητας. Διότι ξέρουμε ότι παρ' όλους τους νόμους και την εργατική νομοθεσία η πράξη φαλκιδεύει τα δικαιώματα των γυναικών.
Και έχουμε βέβαια τη μεγάλη συμφορά που αφορά πια ολόκληρη την κοινωνία του ρόλου των ηλεκτρονικών κυρίως Μέσων Ενημέρωσης. Ό,τι και να αλλάξουμε στο εκπαιδευτικό σύστημα, όσο και αν προσπαθήσουμε να αλλάξει τη νοοτροπία της η οικογένεια, τίποτα δεν γίνεται όσο καθημερινώς επί ολόκληρες ώρες θα διοχετεύεται μέσα στην οικογένεια, μέσα στον κάθε χώρο, μέσα στην κάθε ομάδα πολιτών αυτή η αντίληψη για τη γυναίκα, η οποία πρέπει να είναι ξανθιά κατά προτίμηση, αφού εμείς οι Έλληνες ως μεσογειακοί είμαστε μελαχρινοί και άρα πρέπει να μας ελκύει η ξανθιά, ότι η γυναίκα αυτή πρέπει να ντύνεται και να εμφανίζεται έτσι στην τηλεόραση, ώστε να ερεθίζει το ανδρικό γένος, όλα αυτά τα γελοία, αυτά τα θέματα που είναι πάντοτε θέματα που αφορούν τις σχέσεις είτε τις ερωτικές είτε τις σεξουαλικές είτε της συμβίωσης, όχι τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ένα ζευγάρι.
Επομένως, έχουμε ανάγκη από μία πολιτική την οποία όλοι θα συνειδητοποιήσουμε, αλλά θα τη δούμε σφαιρικά. Όχι για το τάδε ζήτημα, στο οποίο τελικά δε δίνουμε και λύση. Η ενδοοικογενειακή βία δε θα αντιμετωπιστεί μόνο με τη δυνατότητα που θα δώσουμε να παίρνει ένα επίδομα μια γυναίκα που έφερε από τον άνδρα της. Θα πολλαπλασιάσουμε ενδεχομένως τα φαινόμενα. Δεν είναι το πρόβλημά μας εκεί. Το πρόβλημά μας είναι, πώς δίνουμε μάχη σε όλους τους τομείς, ώστε να κατανοήσουν, να συνειδητοποιήσουν ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές που δοξάζουμε τη μητέρα, που θυμόμαστε τη μητέρα μέχρι να κλείσουμε τα μάτια μας ότι η μητέρα μας ήταν ή είναι για όσους ζει γυναίκα. Και ακόμα και όταν μια μητέρα τις αντιλήψεις του παρελθόντος μας μεγάλωσε με την αίσθηση να καμαρώνει το αγόρι.
Εγώ είχα την ατυχία να μην έχω αδελφή. Τέσσερα αγόρια. Αγορόσογο. Αλλά έλεγα τώρα στο συνάδελφο του Κομμουνιστικού Κόμματος, πως λέμε μια γυναίκα που στα 50 της χρόνια δεν έχει παντρευτεί; Τη λέμε γεροντοκόρη. Πώς λέμε έναν άνδρα που στα 50 του χρόνια δε θέλει να παντρευτεί, αλλά πετάει από εδώ και από εκεί; Λέμε αυτός είναι bon viver. Λοιπόν είναι βαθύτατα ριζωμένη αυτή η αντίληψη της διάκρισης. Και μόνο εάν πολεμήσουμε στο σχολείο, στο δημόσιο βίο και αυτήν την κατάσταση στα ηλεκτρονικά μέσα.... Δυστυχώς η Κυβέρνηση -λυπάμαι για τον παριστάμενο Υπουργό που συνήργησε- αυτό το μέγα θέμα που είναι εθνικό πια των επιχειρηματιών που ελέγχουν ενημέρωση, επιμόρφωση, ψυχαγωγία του λαού δεν ετόλμησε.
(MN)


Όπως καταλαβαίνετε αν περάσουν έξι μήνες από την λαϊκή εντολή καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να βάλει χέρι στους επιχειρηματίες των ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Έχω την τιμή να ανακοινώσω προς το Τμήμα ότι η Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου καταθέτει την έκθεσή της στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας "Καταδύσεις αναψυχής και άλλες διατάξεις".
Το λόγο έχει ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. κ. Τηλέμαχος Χυτήρης.
ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΧΥΤΗΡΗΣ: ʼκουσα με προσοχή τα όσα είπε ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής ο κ. Κακλαμάνης και πραγματικά είναι σωστά και χρειαζούμενα να λέγονται και να υπενθυμίζονται. Όμως θα επιστρέψω στην ομιλία του κυρίου Υπουργού για να πω ότι ο κ. Παπαληγούρας μας είπε ότι πιστεύει στην ανάγκη καινοτόμου νομοθετικής διάταξης αλλά δεν το κάνει, "θα" στο μέλλον.
Μας είπε επίσης ότι οι προτάσεις είναι ενδιαφέρουσες αλλά είναι δυσχερείς. Χρειάζονται χρήματα τα οποία δεν δίνονται. Η κυβέρνηση από την άλλη μεριά δια του Πρωθυπουργού και των άλλων Υπουργών λέει ότι είναι μια κυβέρνηση μεταρρυθμιστική. Και όχι μόνο αλλά προσπαθεί να μας αποδείξει ότι προοδευτική, μεσαίου χώρου, κεντρώου χώρου κλπ. Αυτή τη μεταρρύθμιση την εξαντλείει βέβαια σε αντεργατικά νομοσχέδια και πρωτοβουλίες. Όταν πρόκειται για την κοινωνία και για θεσμούς τότε νομίζω ότι υπάρχουν τα δεξιά αντανακλαστικά, τα συντηρητικά και εκεί δεν κάνουμε τίποτα.
Πιστεύω λοιπόν ότι ευτυχώς -θα συμπληρώσω σε αυτά που είπε ο κ. Κακλαμάνης- που υπήρξε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. τα τελευταία χρόνια στην κυβέρνηση και έτσι έγιναν νομοθεσίες πραγματικά καινοτόμες όσον αφορά την οικογένεια, τη μοιχεία, με την κατάργησή της, όσον αφορά τον πολιτικό γάμο, την ισότητα, τα ΚΑΠΗ, την ψήφο στα 18, τη βοήθεια στο σπίτι, τη ποσόστωση της παρουσίας των γυναικών στα Δ.Σ. των οργανισμών. Όλα αυτά κανείς πρέπει να τα πιστεύει και πραγματικά να είναι προοδευτικός για να τα κάνει. Διαφορετικά λέμε ωραία λόγια και οι πράξεις που κάνουμε δεν αντιστοιχούν στα ωραία λόγια, αλλά είναι συντηρητικές πράξεις. Και νομίζω ότι αυτός ο συντηρητισμός ο ενδόμυχος της Νέας Δημοκρατίας είναι αυτός που δεν την αφήνει να πάρει τέτοιου είδους πρωτοβουλίες. Εξ άλλου μην ξεχνάμε όταν μιλάμε για τη γυναίκα, ότι την υποταγή της γυναίκας στο σύζυγο την ευλογεί και η εκκλησία. Και ξέρετε ότι από την υποταγή στη βία η απόσταση είναι ελάχιστη.
Περιμένουμε λοιπόν εμείς και θα προσπαθήσουμε και στη Βουλή και στις Επιτροπές να υποστηρίξουμε να έρθει ένα νομοσχέδιο το οποίο να είναι πραγματικά προοδευτικό νομοσχέδιο και να αντιμετωπίζει ουσιαστικά την ενδοοικογενειακή βία.
Επαναλαμβάνω ότι έχουμε κάνει μια τέτοια πρόταση και ένα τέτοιο σχέδιο νόμου. Λόγω των εκλογών δεν προχώρησε. Θα το επαναφέρουμε και θα ζητήσουμε από τους συναδέλφους της Βουλής να πάρουν θέση αφού κάνουμε τις αλλαγές που προφανές θα είναι αρμόζουσες.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε το κ. Χυτήρη.
Το λόγο έχει η κυρία Παντελάκη ως κοινοβουλευτική εκπρόσωπος του Κ.Κ.Ε.
ΕΛΠΙΔΑ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗ: Μια πλευρά μόνο θα ήθελα να αναπτύξω από την τοποθέτηση του κυρίου Υπουργού και έχει σχέση με την οικονομική πλευρά του θέματος. Μου δημιουργείται η εντύπωση κύριε Υπουργέ, ότι τελικά ίσως να ήσασταν και έτοιμοι να φέρνατε την πρόταση νόμου γιατί από την τοποθέτησή σας φάνηκε ότι έχει γίνει ήδη μια επεξεργασία. Πήρατε θέση και στα ζητήματα της πρότασης πέρα από το γεγονός ότι υπάρχει νομοτεχνικό πρόβλημα δεν είναι ολοκληρωμένη πρόταση. Αλλά πήρατε όμως θέση. Και η θέση που πήρατε δείχνει ότι υπάρχει πρόβλημα σε σχέση με την πολιτική βούληση της κυβέρνησης αν θα βάλει στη ζυγαριά το ζήτημα της δημοσιονομικής δυσκολίας.
(ΚΟ)
Εκεί υπάρχει θέμα. Κουβεντιάσαμε αρκετή ώρα σήμερα, αλλά δεν πρόκειται γενικώς για ένα θέμα ιδεών. Το ζήτημα δεν είναι ο νόμος. Ο νόμος δεν θα έρθει για να λύσει ζητήματα καταστολής. Πρωτίστως χρειάζεται να αντιμετωπίζει ζητήματα πρόληψης και στήριξης. Αυτά όμως έχουν την οικονομική πλευρά, η οποία είναι σημαντική.
Εγώ όμως θέλω να τονίσω το εξής θέμα. Κύριε Υπουργέ, θα ήθελα να πάρετε υπόψη σας ότι δεν είναι δυνατόν να δεχτούμε τα κέντρα στήριξης -θα δούμε πώς και τι, αλλά μιλάω για τα χαρακτηριστικά τους και για τη φυσιογνωμία τους- να υπάγονται σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου και γενικότερα στις μη κυβερνητικές οργανώσεις, γιατί αυτό ακριβώς στοιχίζει περισσότερο.
Αυτό, λοιπόν, πρέπει να το αντιμετωπίσει η Κυβέρνηση αν θέλει πραγματικά να φέρει ένα σχέδιο νόμου το οποίο να προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει και να αντιμετωπίσει ορισμένα ζητήματα και να αποτελέσει μία αφορμή, ώστε να "σπάσει" η σιωπή συνολικότερα μέσα στην οικογένεια.
Βεβαίως, νομοθετικά και το καλύτερο νομοθέτημα να έρθει και με τις καλύτερες προϋποθέσεις, τα ζητήματα είναι κοινωνικά και πολιτικά. Είναι της ίδιας της κοινωνίας, των αντιλήψεων της ζωής που επιδρούν σε κάθε περίπτωση.
Νομίζω ότι θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι επιθυμία όλων, όλων των κομμάτων, είναι να υπάρχει μια νομοθετική ρύθμιση. Όμως, δεν μπορεί να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση χωρίς η Κυβέρνηση να βάλει το χέρι στην τσέπη.
Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κύριε Υπουργέ, θέλετε να απαντήσετε τώρα ή να μιλήσει και η κυρία Παπακώστα;
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ-ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ: Ας προηγηθεί ο κύριος Υπουργός!
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κύριε Υπουργέ, η κυρία Παπακώστα παραχωρεί τη θέση της.
ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Ας μιλήσει η κυρία Παπακώστα. Δεν ήξερα ότι είχε πρόθεση να μιλήσει.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Το λόγο έχει η κυρία Παπακώστα.
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ-ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Απαντώντας και κλείνοντας αυτήν την εξαιρετικά σημαντική συζήτηση για ένα τόσο σοβαρό θέμα, θα ήθελα να κάνω δύο-τρεις παρατηρήσεις σχετικά με αυτά που ακούστηκαν.
Πρώτον, συζητήσαμε επί της ουσίας μία πρόταση νόμου, το σχέδιο της οποίας διανεμήθηκε -υπάρχουν τα Πρακτικά και στην αρμόδια Επιτροπή, η οποία το επεξεργάστηκε- κατά τη διάρκεια του Α' Θερινού Τμήματος. Εκτιμώ πως ουδείς μπορεί να έχει αντίρρηση επί της συγκεκριμένης προτάσεως και επί των επιμέρους ρυθμίσεων, έτσι όπως και σήμερα αναλυτικά παρουσιάστηκε.
Εάν μένουμε στον τύπο, δηλαδή στη σημειολογία της ημέρας και όχι στην εξειδίκευση και έχοντας υπόψη μου και την πρόθεση αλλά και το σχέδιο νόμου το οποίο υπήρχε επί των ημερών του ΠΑ.ΣΟ.Κ. -και το οποίο ουδέποτε έγινε νόμος, ενώ υπήρχε ο κατάλληλος χρόνος- θεωρώ ότι είναι απ' όλες τις απόψεις ό,τι πιο άρτιο έχει υπάρξει σε σχέση με τα ζητήματα που αφορούν την ενδοοικογενειακή βία.
Θέλω, λοιπόν, να κάνω μία παρατήρηση. Ακούστηκαν πολλά και ενδιαφέροντα. Ωστόσο, αντιπαρέρχομαι το "ήξεις, αφήξεις". Από τη μία η Αντιπολίτευση λέει ότι είναι ατελές και από την άλλη ότι αποτελεί αντιγραφή, όπως είπε η συνάδελφος κυρία Κατσέλη.
Εάν αποτελεί αντιγραφή ενός τέλειου σχεδίου νόμου το οποίο είχατε εσείς φτιάξει, τότε πώς είναι ατελές όταν έρχεται σήμερα ως πρόταση νόμου από τη δική μας πλευρά;
Επίσης, αντιπαρέρχομαι τα περί αναφοράς στον κυπριακό νόμο. Εάν ήταν έτσι όπως τα είπε ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑ.ΣΟ.Κ., δεν υπήρχε κανένας λόγος παρά να τον φέρουμε αυτούσιο. Επικαλέστηκα το τι υπάρχει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τον ισπανικό νόμο, τον κυπριακό νόμο και τι προτείνουμε εμείς για την ελληνική πραγματικότητα.
Κατά συνέπεια και συνοψίζοντας, τρία πράγματα απαιτούνται για να γίνει νόμος και να εφαρμοστεί από την επομένη, διότι η ουσία αυτής της πρότασης νόμου δεν είναι να κουβεντιάζουμε και να μεταθέτουμε ρυθμίσεις ή να μοιράζουμε και να χαϊδεύουμε αυτιά, λέγοντας ότι θα πάρουν όλοι ένα κομμάτι από αυτό που θα ψηφιστεί, είτε αυτή είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είτε ο νομός είτε κάτι άλλο.
Η πρόθεση, ο στόχος και η φιλοσοφία αυτής της πρότασης νόμου είναι να είναι λειτουργική, εφαρμόσιμη και αποτελεσματική από την επόμενη μέρα. Τα υπόλοιπα θα αποτελούν "ασπιρίνες", πράγμα το οποίο δεν έχουμε ανάγκη σήμερα.
Υπάρχει ένα κοινωνικό φαινόμενο το οποίο αφορά την οικογένεια. Θα συμφωνήσω απολύτως με τον τέως Πρόεδρο της Βουλής, τον καλό συνάδελφο κ. Κακλαμάνη, ο οποίος περιέγραψε πώς ήταν περίπου το μοντέλο και θα πω ότι κατά την άποψή μας χρειάζονται τρία πράγματα.
Πρώτον, πολιτική βούληση. Δεύτερον, πόροι και τρίτον, ένας αντιγραφειοκρατικός, εφαρμόσιμος, λειτουργικός και αποτελεσματικός νόμος από την επομένη.
Κατά συνέπεια, λοιπόν, σε εκείνους οι οποίοι προηγουμένως είπαν ότι έχουν κάποιες ενστάσεις νομοτεχνικού περιεχομένου ως προς το τυπικό μέρος κτλ, λέω σήμερα το εξής: Αποδέχεστε όλα τα κόμματα να επανακατατεθεί η πρόταση νόμου, έτσι όπως εξειδικεύτηκε τόσο στην αρμόδια Επιτροπή η οποία την επεξεργάστηκε, αλλά και όπως την εισηγήθηκα σήμερα εκ μέρους όλων των συναδέλφων οι οποίες προσυπέγραψαν στη Βουλή των Ελλήνων, στην Ολομέλεια;
(ZE)

Εάν συμφωνείτε, τότε εδώ είμαστε και η πρόταση είναι στη διάθεσή σας. Από την άλλη πλευρά, λέω, στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης ότι όσον αφορά τους πόρους που είπατε, κύριε Υπουργέ, και δεν μπορεί να επιδοτείται, διότι τα δημοσιονομικά είναι πενιχρά, θα συμφωνήσω μαζί σας ως προς την πενιχρότητα. Λόγω της δυσμενούς οικονομικής κατάστασης την οποία βιώνουμε και ουδείς έχει αντίρρηση επ' αυτού, αλλά έχω απάντηση και είναι πλήρης. Η απάντηση είναι η εξής μία: Όπως επιδοτείται ο άνεργος, διότι έτσι επιλέγει η πολιτεία να δείξει την κοινωνική της στοργή, έτσι πρέπει να θεσμοθετήσουμε ότι πρέπει να επιδοτείται και το θύμα, το οποίο δεν έχει πού την κεφαλή κλίναι και χρειάζεται αρωγή.
Τελειώνοντας, κύριε Πρόεδρε, θέλω να σας πω ότι στο σχέδιο νόμου και στην πρόταση έτσι όπως την εξειδίκευσα κάνοντας την εισήγησή μου, πρότεινα την ίδρυση ταμείου -γιατί άκουσα την κυρία Παντελάκη με ενδιαφέρον- με την επωνυμία Ταμείο Στήριξης Θυμάτων Ενδοοικογενειακής Βίας το οποίο θα είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, το οποίο θα εποπτεύεται από το Κράτος και ιδίως από το Υπουργείο Υγείας και το οποίο θα έχει πόρους οι οποίοι θα προέρχονται από εισφορές, δωρεές, κληροδοτήματα, χορηγίες και παράλληλα θα έχει την εξουσία το αρμόδιο Υπουργείο, το Κράτος δηλαδή, να αποκτά, να κατέχει, να διαθέτει περιουσία, να συμβάλλεται, να εγείρει και να υπερασπίζεται αγωγές ή άλλες νομικές διαδικασίες και γενικά να πράττει όλα όσα είναι απαραίτητα για τους σκοπούς της ίδρυσης της αξιοποίησης και ανάπτυξής του.
(Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ)
Κατά συνέπεια, λοιπόν, υπάρχει η πρόβλεψη, υπάρχει η πρόνοια, απαιτείται η πολιτική βούληση που υπάρχει και για τους πόρους, κύριε Υπουργέ, υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση την οποία πρέπει η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή να τη δει σε ακόμα μεγαλύτερο βάθος, διότι η πρόθεση της Κυβέρνησης δεν είναι προσχηματική, ούτε των συναδέλφων Βουλευτών, αλλά είναι ουσιαστική και αποσκοπεί στο να λύσει το πρόβλημα.
Σας ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σωτήρης Χατζηγάκης): Ευχαριστώ, κυρία Παπακώστα.
Δεν υπάρχει άλλος εγγεγραμμένος ομιλητής.
Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε το λόγο για να κλείσουμε τη συζήτηση.
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Ένα βραχύτατο σχόλιο θέλω να κάνω στην παρέμβαση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Θα ήθελα να του θυμίσω ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ. βρέθηκε στην Κυβέρνηση περίπου με μια βραχεία περίοδο που Κυβέρνηση ήταν η Νέα Δημοκρατία 1990-1993 επί είκοσι χρόνια. Είναι, λοιπόν, τουλάχιστον, κατά τη δική μου λογική παράδοξο να κατηγορείται σήμερα η Κυβέρνηση για το γεγονός ότι δεν πήρε μια πολύ συγκεκριμένη πρωτοβουλία που είχε τη δυνατότητα να φέρει όλα αυτά τα χρόνια το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και δεν πήρε την πρωτοβουλία αυτή.
Πράγματι, ανάλωσε πάρα πολύ χρόνο ο κ. Χυτήρης λέγοντας τι έκανε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. στον κοινωνικό τομέα. Μα, το μόνο βέβαιο είναι ότι δεδομένου ότι συζητούμε σήμερα για την ενδοοικογενειακή βία δεν έφερε νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση του κρίσιμου αυτού φαινομένου. Τι άλλο να πούμε; Μάλιστα έφθασε μέχρι του σημείου ο κ. Χυτήρης να κατηγορήσει τη Νέα Δημοκρατία, διότι δεν έχει μέχρι στιγμής αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Αν είχε παρακολουθήσει τη συζήτηση στην Επιτροπή, θα γνώριζε ότι επί μήνες τώρα λειτουργεί αυτή η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή του Υπουργείου Δικαιοσύνης και ότι όπως έχω δεσμευθεί κατ' επανάληψη και στην Επιτροπή, μέσα στο τρέχον έτος θα είμαστε σε θέση να φέρουμε ένα ολοκληρωμένο νομοθέτημα στη Βουλή και θα έχουν τότε τη δυνατότητα όλα τα κόμματα να τοποθετηθούν σ' αυτό. Μάλιστα σε απόδειξη του ότι έχουμε πράγματι προχωρήσει με τη Νομοπαρασκευαστική αυτή Επιτροπή κοντά στην ολοκλήρωση πια του έργου της σε απόδειξη αυτού, σας παρουσίασα γενικές αρχές και ιδέες που διατρέχουν το νομοσχέδιο αυτό το οποίο πολύ σύντομα θα έχετε τη δυνατότητα να διαβάσετε και να τοποθετηθείτε επ' αυτού.
(NP)







Είναι, λοιπόν, τουλάχιστον αμετροεπές, την ώρα που επίκειται άμεσα η κατάθεση ενός τέτοιου νομοσχεδίου, που επί 20 χρόνια παρέλειψε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. να εισαγάγει στη Βουλή, να ακούμε από τον Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο του ΠΑ.ΣΟ.Κ. μομφή κατά της Κυβέρνησης. Αυτό είναι τουλάχιστον αμετροεπές.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σωτήρης Χατζηγάκης): Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κηρύσσεται περαιωμένη η συζήτηση επί της αρχής της πρότασης νόμου αρμοδιότητας του Υπουργείου Δικαιοσύνης "Αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας".
Οι αποδεχόμενοι την αρχή της πρότασης νόμου παρακαλώ να εγερθούν.
(Εγείρονται οι αποδεχόμενοι την πρόταση νόμου)
Είναι προφανές ότι δεν ηγέρθη ο απαιτούμενος και προβλεπόμενος από το Σύνταγμα και από τον Κανονισμό της Βουλής αριθμός Βουλευτών.
Συνεπώς, η πρόταση νόμου "Αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας" απορρίπτεται.
Έχουν διανεμηθεί τα Πρακτικά της Παρασκευής 16 Σεπτεμβρίου 2005 και ερωτάται το Τμήμα εάν τα επικυρώνει.
ΟΛΟΙ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ: Μάλιστα, μάλιστα.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σωτήρης Χατζηγάκης): Το Τμήμα παρέσχε τη ζητηθείσα εξουσιοδότηση.
Επίσης, παρακαλώ την επικύρωση των Πρακτικών με ευθύνη του Προεδρείου των κατωτέρω συνεδριάσεων: ΛΒ΄της Τρίτης 13 Σεπτεμβρίου 2005, ΛΖ΄ της Τρίτης 20 Σεπτεμβρίου 2005, ΛΗ΄ της Τετάρτης (πρωί) 21 Σεπτεμβρίου 2005, ΛΘ΄ της Τετάρτης (απόγευμα) 21 Σεπτεμβρίου 2005, Μ΄ της Πέμπτης 22 Σεπτεμβρίου 2005, ΜΑ΄ της Τρίτης 27 Σεπτεμβρίου 2005, ΜΒ΄ της Τετάρτης (πρωί) 28 Σεπτεμβρίου 2005, ΜΓ΄ της Τετάρτης (απόγευμα) 28 Σεπτεμβρίου 2005 και ΜΔ΄ της Πέμπτης 29 Σεπτεμβρίου 2005.
ΟΛΟΙ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ: Μάλιστα, μάλιστα.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Σωτήρης Χατζηγάκης): Συνεπώς, το Τμήμα παρέσχε τη ζητηθείσα εξουσιοδότηση.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σήμερα λήγουν οι εργασίες της Γ΄ Σύνθεσης του Τμήματος Εργασιών της Βουλής και η Ολομέλεια θα συνέλθει τη Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2005 και ώρα 11.00΄, σύμφωνα με την ειδική ημερήσια διάταξη που θα σας διανεμηθεί.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, δέχεστε στο σημείο αυτό να λύσουμε τη συνεδρίαση;
ΟΛΟΙ ΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ: Μάλιστα, μάλιστα.
Με τη συναίνεση του Τμήματος και ώρα 14.15΄ λύεται η συνεδρίαση.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΟΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΣ

000
1/1
Σ/φος
ΠΑΠΑΚΩΝΣ
Δ/φος
ΜΠΟΥΛΑΞΗ
29/9/2005 AA0929NP