Μια εκδήλωση συναφούς περιεχομένου, αφιερωμένη σε ένα μείζον κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα, γίνεται συνήθως σαν μια απαίτηση να επιβεβαιωθεί μια γνώση συλλογική ή θεσμική, να επιχειρηθεί ένας καθορισμός της θέσης αυτών που συμμετέχουν και να αναδειχτεί η αναγκαιότητα λήψης μέτρων που να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα.. Επιπλέον, συνήθως, αναμένεται να επιμετρηθούν κατά τρόπο ασαφή , εξίσου αόριστες και ασαφείς αιτίες που έθρεψαν χρόνια το φαινόμενο και άφησαν τα θύματα ανυπεράσπιστα. Μια τέτοια εκδήλωση γίνεται επίσης για να δημοσιοποιηθούν οι όποιες πρωτοβουλίες υπήρξαν και για να επικυρωθεί η δηλωμένη λόγω φύλου και ιδιότητας ευαισθησία μας. Έτσι στο τέλος, μάλλον χειροκροτούμενες, αναμένεται να συναινέσουμε στην ανάγκη αντιμετώπισης του σοβαρού αυτού προβλήματος αξιώνοντας πλήρεις και επαρκείς δομές υποστήριξης και φιλοξενίας των θυμάτων της ενδοοικογενειακής βίας καθώς και ένα νομικό πλαίσιο, το οποίο να προστατεύει τα θύματα και να τιμωρεί τους δράστες. Από αυτήν την περιπέτεια της εκδήλωσης, αναμένεται επίσης, η καθεμιά, άτομο ή συλλογικότητα, να δρέψει καρπούς κατά βούλησιν.
Ωστόσο, η Ομάδα γυναικών Θεσσαλονίκης, σαν μέλος της οποίας και σας απευθύνομαι, αντιλαμβάνεται κάπως διαφορετικά την παρουσία της σ αυτήν την εκδήλωση. Και διαφορετικά εν προκειμένω σημαίνει πολιτικά. Προφανώς πολιτική εκδήλωση για μας δεν είναι μια εκδήλωση στην οποία συμμετέχουν πολιτικοί αλλά μια εκδήλωση στην οποία συμμετέχουν πολιτικά όντα δηλαδή κοινωνικώς ενεργά υποκείμενα τα οποία όταν θέτουν το ερώτημα, δεν μπορεί παρά να το θέσουν συνολικά. Διότι το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας δεν μπορεί να ιδωθεί αποσπασματικά και απομονωμένα και είναι πολύ σοβαρό για να αποτελέσει αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.
Το προφίλ του δράστη, όπως καταδεικνύουν οι κοινώς αποδεκτές έρευνες, δεν συντίθεται απαραίτητα από τα χαρακτηριστικά ενός φτωχού, απαίδευτου, αλκοολικού άνδρα με ψυχολογικά προβλήματα (ο οποίος παρεμπιπτόντως δεν γεννήθηκε έτσι) και φυσικά, αναζητώντας τα αίτια της οργάνωσης αυτού του προφίλ, δεν αρκεί να καταφύγουμε στη βία που ίσως δέχτηκε στην παιδική του ηλικία ούτε μόνον στην κουλτούρα της βίας που κυριαρχεί στην κοινωνική μας ζωή. Βλέπετε οι δράστες του αποσιωπημένου εγκλήματος της ενδοοικογενειακής βίας, δεν αποτελούν μιαν ειδική ομάδα παραβατών ούτε είναι προϊόντα των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής.
Ο δράστης είναι διαμορφωμένος σε ιστορικό βάθος και εξακολουθεί να εκπαιδεύεται από τους θεσμούς αυτής της συγκεκριμένης κοινωνίας. Οι θεσμοί αυτοί είτε ως πανίσχυρες φαντασιακές σημασίες (πατριωτισμός, ηρωισμός, ανδρισμός και λεβεντιλίκι) είτε ως θεσπισμένοι νόμοι που επισημαίνουν και συντηρούν την ανισότητα , είτε ως χώροι της διαμόρφωσής μας(οικογένεια, σχολείο, στρατός, εκκλησία) δεν γεννήθηκαν εκ του μηδενός. Αποτελούν προϊόντα δομές της πατριαρχικής εξουσίας, είναι διαμορφωμένοι υπό το καθεστώς της ανισότητας μεταξύ των φύλων αλλά και άλλων ανισοτήτων και είναι προορισμένοι να διαιωνίζουν δύο πράγματα: πρώτα την ίδια την ανισότητα και μετά την εξουσία. υφιστάμενοι κάθε φορά είτε «σοσιαλιστική» είτε εκσυχρονιστική είτε φιλελεύθερη κοπτοραπτική.
Όμως ποιοι δημιουργούν τους νόμους και ποιοι διαμορφώνουν τους θεσμούς; Τους νόμους τους δημιουργούν οι βουλευτές και οι βουλευτίνες και τους θεσμούς κάθε εξουσία της οποίας μοναδικό μέλημα είναι η διαιώνισή της. Η ουσία είναι αυτή. Οι κοινωνιολόγοι, οι ψυχολόγοι, οι της στατιστικής, οι νομικοί, οι ευαισθητοποιημένοι πολιτικοί, στην καλυτέρα των περιπτώσεων, προσπαθούν αποσπασματικά να αναζητήσουν τα αίτια του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας στο άμεσο περιβάλλον και στο άμεσο παρελθόν των ατόμων, νίπτοντας τας χείρας όλων μας και της κεντρικής εξουσίας.
Όμως μια τέτοια οπτική εκτός από μερική είναι υποκριτική και επικίνδυνη. Επικίνδυνη γιατί η όποια διορθωτική ή επανορθωτική παροχή ή η όποια βελτίωση των δομών και του νόμου μπορεί να παρέχει άλλοθι και ψευδαίσθηση εξάλειψης του φαινομένου και υποκριτική διότι όποιος ψάχνοντας την αναζήτηση αιτίων φτάσει στο βάθος και βρεί, (που αν φτάσει αυτό θα βρεί) την πατριαρχία και την ανισότητα η οποία αναπαράγεται, συντηρείται και δηλώνεται μέσω της ενσωμάτωσης εξουσιαστικών και στερεοτυπικών μοντέλων όχι μόνον σε αντρικά, αλλά και σε γυναικεία σαρκία, πρέπει να πάρει μια θέση. Θα είναι με την πλευρά αυτών που συντηρούν αυτά τα μοντέλα λόγω και έργω και διανοια άμεσα και έμμεσα εκούσια και ακούσια ή θα είναι με την πλευρά της αυτονομίας της ισότητας και της ελευθερίας;.
Η πολιτική εξουσία, το ελάχιστο που οφείλει να κάνει, είναι να επανορθώσει στοιχειωδώς το κακό που αν όχι εξαιτίας της πάντως δι αυτής διαιωνίζεται Η γυναίκα θύμα, η οποία φοβάται και ελπίζοντας συγχωρεί και μπαίνει σε αλλεπάλληλους κύκλους βίας , περισσότερο κι από θύμα της βίας του συντρόφου της, είναι θύμα αυτής της ίδιας βίαιης και ανάλγητης εξουσίας που αποτυπώνεται στην οργάνωση και στις δομές της πολιτικής και κοινωνικής μας ζωής.
Διότι το έγκλημα που συντελείται εις βάρος της, φαίνεται προμελετημένο και μέλλει να συνεχιστεί. Να καταφύγει πού, μέσω ποιών ψυχοφθόρων ή γραφειοκρατικών διαδικασιών και αποδείξεων και για πόσο; Στους ανύπαρκτους ανά την Ελλάδα ξενώνες; συνοδεία εισαγγελέων ψυχιάτρων κ πραγματογνωμώνων όπως προτείνεται στο σχέδιο νόμου που κατέθεσαν οι βουλευτίνες της ΝΔ; Να επικαλεστεί ποιο κράτος δικαίου και ποιόν νόμο για να διεκδικήσει τι; Το ανενεργό κλεισμένο στα συρτάρια νομοσχέδιο της προηγούμενης κυβέρνησης; Να επιστρέψει επουλωμένη από τα τραύματα σε ποιανού χρώματος ανεργία και να στηριχθεί σε ποιο κράτος πρόνοιας; Στις ανύπαρκτες δομές, αποτέλεσμα της επιπλέον συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους που επιχειρεί η τωρινή κυβέρνηση καταργώντας ακόμα και υπηρεσίες ΚΕΘΙ; Ή στον ξενώνα που λειτουργεί σαν να πρέπει να κρατηθεί κρυφός ακόμη και από τα θύματα στη Θεσσαλονίκη; Σε ποιανού τύπου ανοιχτή εγκάρδια και δίκαιη κοινωνία θα επιστρέψει αυτή η γυναίκα που φαίνεται να μας ευαισθητοποιεί όλες ανεξαιρέτως απόψε;;
Η δράση της ομάδας γυναικών στηρίζεται στην πίστη και στην πεποίθηση πως μια τέτοια κοινωνία, απαλλαγμένη από την ανισότητα μεταξύ των φύλων και τη βία κάθε μορφής εξουσίας, μπορεί να υπάρξει. Είμαστε μια πολιτικώς ενεργή συλλογικότητα που κινούμαστε μέσα στην κοινωνία για την κοινωνία. Το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας το οποίο μας απασχολεί ενεργά και ουσιαστικά από την πρώτη στιγμή της συγκρότησής μας δεν είναι ένα θέμα με το οποίο απασχολούμαστε πρόχειρα και ευκαιριακά. Κινούμαστε τόσο στο επίπεδο της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας όσο και σε αυτό της θεσμικής διεκδίκησης.
Ζητώντας δομές και νόμους δεν ζητάμε να εκδηλωθεί η ευαισθησία της πολιτείας αλλά να καταδειχτεί και επιτέλους να αναληφθεί η ευθύνη της.
Αξιώνουμε και πιέζουμε τόσο για ένα επαρκές, αξιοπρεπές και όχι καχύποπτο νομικό πλαίσιο όσο και για αληθινές, εύκολα προσβάσιμες και επαρκώς στελεχωμένες δομές υποστήριξης και φιλοξενίας των θυμάτων οι οποίες θα λειτουργούν, όχι σαν διάττοντες τροφοδοτημένες από σπαταλημένα ευρωπαϊκά κονδύλια, αλλά με την πλήρη οικονομική ευθύνη της πολιτείας.
Προφανώς τα οράματα, οι διεκδικήσεις και οι αξιώσεις μας, δεν σταματούν εδώ.
Ούτε η δική μας ευθύνη. Εμείς αναλαμβάνουμε την ευθύνη των ατομικών και συλλογικών οραμάτων μας, τα οποία, αν και είναι πολύχρωμα, αν και δεν ταυτίζονται πλήρως, στοχεύουν πάντως στην αυτονομία των γυναικών και της κοινωνίας, γνωρίζοντας πως αυτός ο δρόμος περνάει μέσα από την αλληλεγγύη, τον αναστοχασμό και τη διαρκή μέριμνα για προσωπική αυτονομία και εξέλιξη.