ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ LYNDIA ENGLAΝD

OTAN H ΔΙΑΦΟΡΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΤΟΙΚΙΔΙΟ

Tην είχα βάλει στο αρχείο μου πριν από ένα χρόνο περίπου. Είχα σημειώσει τότε:

«Lyndia England, 21 χρονών, με ένα διαζύγιο ήδη, από την West Virginia. ΄Eφυγε για το Ιράκ για να πληρώσει τα δίδακτρα του κολλεγίου της. Επιθυμούσε να σπουδάσει. ΄Ηθελε να γίνει μετεωρολόγος. Storm chaiser. Ξεκίνησε από τη χώρα των χιλίων ευκαιριών, από όπου και ξεκίνησε ο πόλεμος να είναι μια καλή ευκαιρία για να πραγματοποιήσει κανείς τα όνειρά του. Κορίτσι μικροκαμωμένο, χαμογελαστό. Charles Graner, το boyfriend στο Αbu Ghraib. Janis Carpinsky, η  διευθύντρια των φυλακών που την υπερασπίζεται λέγοντας ότι η Lyndia επηρεαζόταν πολύ από τον Charles και έτσι όταν αυτός της είπε ότι χρειαζόταν μια γυναίκα σε μερικές φωτογραφίες, αυτή έτρεξε αμέσως να τον βρει. Η φωτογραφία της ταξίδεψε σε όλο τον πλανήτη. Πίνακας του Γκόγια-Δυτική κρατά με λουράκι Ιρακινό άρρενα. Το εμπορικό κέντρο του Αbu Ghraib εχει και petshop».

΄Επρεπε να έρθει η συνέντευξη της νομικού Μαρίνας Μεϊδάνη στον Ιο της Κυριακατικής Ελευθεροτυπίας (12-2-2006) για να καταλάβω πως δεν υπάρχει αρχείο για αυτές τις εικόνες, για να καταλάβω πως αφού σε μια συνέντευξη για την ενδοοικογενειακή βία κατά των γυναικών οι φωτογραφίες αυτές μπαίνουν πρώτο τραπέζι πίστα από μια γυναίκα που έχει εμπειρία στη νομική εκπροσώπηση γυναικών που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία, τότε οφείλω να τις βγάλω από το αρχείο μου και να κάνω μια προσπάθεια να αρθρώσω λόγο, προσωπικό, πάνω σε αυτές.

Τότε, πριν ένα χρόνο, είχα διαβάσει για τη Lyndie. Την παρουσίαζαν σαν ένα από τα απολωλότα πρόβατα, σαν μια σποραδική παθολογική περίπτωση σαδισμού, σαν ιδιωτικό βίτσιο, σαν το κορίτσι της διπλανής πόρτας που μας θυμίζει για άλλη μια φορά την Hannah Arendt και την κοινοτοπία του κακού, σαν μια αντεκδίκηση του δυτικού φεμινισμού κατά του Ισλαμικού σεξισμού, σαν γυναικεία σαδιστική βεντέτα σεξουαλικής ταπείνωσης ηττημένου άνδρα. Κάποια στιγμή διάβασα δε ότι Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΕΝΝΑ ΤΕΡΑΤΑ. ΄Ηταν τότε που θύμωσα; ΄Ηταν τότε που έκλεισα τις εφημερίδες και έσβησα την τηλεόραση; Δεν θυμάμαι και δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι η πραγματικότητα δεν σβήνει. Είναι εκεί και καλεί για προσωπικές αναγνώσεις.

Ξαναγυρίζω λοιπόν σήμερα στην φωτογραφία της Lyndie. Φωτογραφία σουβενίρ. Μόνο που στο κέντρο της δεν υπάρχει μνημείο αλλά το τρόπαιο της Lyndie από το τουριστικό ταξίδι-σαφάρι που πήγε. “Ι enjoyed it”, δήλωσε η ίδια από την άλλη μεριά του Ατλαντικού. Τι ιδέα να είχε σχηματίσει μέσα στο κεφάλι της για τη ρουτίνα και την διασκέδαση μέσα στο σφαγείο; “I enjoyed it’’. ΄Ετσι θα λέει και σήμερα ανοίγοντας το οικογενειακό άλμπουμ σε φίλους και συγγενείς, στον μικρό Carter; (η Lyndie γύρισε έγκυος από το Abu Ghraib και γέννησε σε στρατιωτικό νοσοκομείο της North Carolina, στις 24-10-2004. Ο γιος της Carter αποκαλείται από κάποια μέσα «το παιδί του διαβόλου»).

Κοιτώ ξανά τη φωτογραφία. Τι τρέχει μέσα της κάτω από αυτούς τους ουρανούς του πολέμου; Ποζάρει μπροστά στο φακό με νηπιακό ναρκισσισμό χαμογελαστή, αλλοπαρμένη από την επιθυμία της να γίνει ορατή. Αποστερεί από το τρόπαιό της την όραση. Μου ανοίγει την πόρτα του σκοτεινού θαλάμου. Εκεί που παράγονται οι φωτογραφίες γυναικών που κυνηγούν με λυσσαλέα συνέπεια ό,τι χειρότερο έχει η ιστορία των ανδρών σε μύθους, τελετουργικά, εννοιολογικά σχήματα, συμπεριφορές, στοχεύοντας σε μια θλιβερή ισότητα. Εκεί που παράγονται φωτογραφίες γυναικών που αυγάτισαν τις γκινέες τους και ακολουθούν απλώς την πομπή. Εκεί που παράγονται οι φωτογραφίες γυναικών που διαστρέφουν τον φεμινισμό και τον κάνουν έναν απλό ανταγωνισμό εξουσίας, καταπίεσης, ένα παιχνίδι αποζημιώσεων, εξοφλήσεων διαμαρτυρημένων επιταγών, ένα παιχνίδι αντεκδίκησης. Εκεί όπου διεξάγεται η συμβολική καταστροφή της γυναικείας ετερότητας.

Κοιτώ ξανά τη φωτογραφία. Lyndie, μικρή, παράπλευρη απώλεια μιας θλιβερής ισότητας. Μικρό θήραμα, πιασμένο σε παγίδα φαλλικής πρόκλησης. Κοιτώ ξανά τη φωτογραφία. Ποτέ δεν έμαθε η Lyndie ότι υπάρχουν γυναίκες που κάναν την σεξουαλικότητα και τη σχέση ανάμεσα στα φύλα πεδίο προνομιακής παρατήρησης και γνώσης, που έχουν μια άλλη οικονομία απόλαυσης, που επέλεξαν τη διαφορά σαν ένα πολιτικό δεδομένο για να βασίσουν πάνω σε αυτή την διαφορά τις ανταλλαγές τους με τον κόσμο, τις άλλες, τους άλλους. Ποτέ δεν έμαθε η Lyndie για το κρυφό σχολειό της γυναικείας ελευθερίας. Ποτέ δε θα μάθει;

Δώρα Ψαλτοπούλου