Προς την Γενική Γραμματέα Ισότητας
Ομάδα Γυναικών Θεσσαλονίκης
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
ΑΙΣΩΠΟΥ 24
54627 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
19/02/03
ΚΑΜΠΑΝΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ
ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΩΝ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΙΑΚΡΙΣΕΩΝ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Αγαπητή κ. Μπέκου,
έχετε τις θερμές ευχές μας για μια καλή χρονιά και φυσικά μια χρονιά αγωνιστική και με ουσιαστικές κατακτήσεις για τις γυναίκες τόσο της Ελλάδας, όσο και όλου του πλανήτη.
Τον Δεκέμβριο του 2002 η Ομάδα Γυναικών Θεσσαλονίκης ξεκίνησε μια καμπάνια ενάντια στον υποτιμητικό και άδικο για τις γυναίκες φορολογικό νόμο. Πολύ σύντομα την καμπάνια συνυπέγραψαν και στήριξαν και άλλες γυναικείες και φεμινιστικές κινήσεις και οργανώσεις από όλη την Ελλάδα (Φεμινιστικό Κέντρο Αθήνας, Αδέσμευτη Κίνηση Γυναικών, Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας, Σύνδεσμος για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, Φεμινιστικό Δίκτυο Τελέσιλλα, Ένωση Ελληνίδων Νομικών, Ενωση Διπλωματούχων Ελληνίδων Μηχανικών κ.λ.π).
Η διακίνηση του προς υπογραφή κειμένου έγινε αρχικά κυρίως ηλεκτρονικά (email). Φυσικά η Γραμματεία Ισότητας και τα ΚΕΘΙ ήταν μεταξύ των πρώτων φορέων στους οποίους αποστείλαμε email, αλλά δεν γνωρίζουμε αν το έχετε λάβει.
Σκοπός της καμπάνιας είναι η ενημέρωση των Ελληνίδων και Ελλήνων πολιτών για τις απαράδεκτες σεξιστικές διακρίσεις μιας δημόσιας υπηρεσίας και η συγκέντρωση υπογραφών από άτομα και συλλογικότητες με σκοπό την τροποποίηση αυτού του νόμου και την άρση όλων των κατά φύλο ανισοτήτων, από τις οποίες διέπεται.
Σίγουρα το πρόβλημα σάς είναι γνωστό και είμαστε βέβαιες ότι συμφωνείτε με τον δίκαιο αγώνα μας. Θα χαρούμε πολύ η Γραμματεία Ισότητας να στηρίξει και να προωθήσει την προσπάθεια αυτή του γυναικείου κινήματος, διαμεσολαβώντας με τον καλύτερο τρόπο στην κεντρική εξουσία. Οφείλουμε επιτέλους να θυμίσουμε στους αρμόδιους ότι το "νέο" Οικογενειακό Δίκαιο που είναι σε ισχύ από το 1983, έχει καταργήσει την ανδρική αρχηγία στο γάμο και ορίζει σαφώς ότι και οι δύο σύζυγοι φέρουν από κοινού τα βάρη του γάμου. Συνεπώς ένας φορολογικός νόμος που ορίζει ότι υπόχρεος για την σύνταξη και υποβολή της κοινής φορολογικής δήλωσης είναι ο σύζυγος, ότι υπεύθυνος για τα εισοδήματα των ανήλικων τέκνων είναι ο πατέρας, ότι η φορολογική ελάφρυνση για τα ανήλικα τέκνα αφορά μόνον το φόρο του συζύγου και τέλος ότι η επιστροφή του φόρου είναι με επιταγή στο όνομα του συζύγου, ακόμη και αν μέρος ή και όλο το επιστρεφόμενο ποσό ανήκει στη σύζυγο, είναι ένας νόμος που παραβιάζει και το σύνταγμα και το οικογενειακό δίκαιο.
Για μας και πιστεύουμε και για σας, είναι κατ' αρχάς ζήτημα αξιοπρέπειας. Δεν είναι δυνατόν, ενώ εμείς οι γυναίκες πληρώνουμε τους ίδιους φόρους, να αντιμετωπιζόμαστε σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας και να θεωρούμαστε κηδεμονευόμενες από τους συζύγους μας και όχι αυτόνομες προσωπικότητες. Επιπλέον έχουμε απόλυτη επίγνωση των συνεπειών που έχουν αυτές οι σεξιστικές πολιτικές στις γυναίκες και της ιδεολογίας που αναπαράγουν.
Πως είναι δυνατόν να διακηρύττουμε ότι επιθυμούμε να έχουν οι γυναίκες ενεργή συμμετοχή στα κοινά, να ασχολούνται με την πολιτική, να έχουν ισόρροπη συμμετοχή στα κέντρα λήψης αποφάσεων, να ενισχυθεί η επιχειρηματικότητά τους και να εναρμονίσουν οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις, όταν η ίδια η πολιτεία καταστρατηγεί αυτά ακριβώς τα δικαιώματά τους και ορίζει ότι ο μόνος αρμόδιος διαμεσολαβητής μεταξύ οικογένειας και πολιτείας (Υπουργείο Οικονομικών) είναι ο σύζυγος (άνδρας); Τι εντύπωση εισπράττει η νέα παντρεμένη γυναίκα από αυτή την αντιμετώπιση: ότι η οικονομική διαχείριση είναι ανδρική υπόθεση, ότι η συναλλαγή με μια δημόσια υπηρεσία είναι ανδρική υπόθεση, ότι εκπρόσωπος της οικογένειας θεωρείται μόνον ο σύζυγος και τελικά ότι η δημόσια σφαίρα αφορά μόνον τους άνδρες. Όσο για το ότι ο σύζυγος εισπράττει και την επιστροφή φόρου, ακόμη και αν αυτή προέρχεται από τα εισοδήματα της συζύγου, αυτό πια είναι επιβεβαίωση ότι για το Υπουργείο Οικονομικών η σύζυγος είναι απλώς παρακολούθημα του συζύγου.
Εδώ χρειάζεται να κάνουμε ειδική αναφορά και στην περίπτωση που ο έγγαμος βίος είναι σε κρίση και το ζευγάρι ενδεχομένως δεν έχει κοινή οικονομική διαχείριση ή δεν ζει κάτω από την ίδια στέγη ή είναι στα πρόθυρα του διαζυγίου. Τότε η σύζυγος είναι σε δυσμενέστατη θέση. Δεν δικαιούται πρόσβαση στον φορολογικό φάκελο του συζύγου, δεν μπορεί να εισπράξει την επιστροφή φόρου που της αντιστοιχεί και επιπλέον οι φορολογικές ελαφρύνσεις λόγω παιδιών μειώνουν μόνον τον φόρο του συζύγου. Αντίθετα για τον σύζυγο τα εισοδήματα της συζύγου είναι "ανοιχτό βιβλίο" Μάλιστα μέχρι πριν από 2 μήνες ούτε στην κανονική έγγαμη σχέση δεν είχε δικαίωμα πρόσβασης η σύζυγος στα στοιχεία του φακέλου που αφορούσαν τον σύζυγο, αλλά με έγγραφο που ήρθε πλέον στις εφορίες αυτό μπορεί να το πράξει, εφόσον οι σύζυγοι ζουν στην ίδια στέγη. Υποθέτουμε ότι αυτό έγινε μετά από την πρόταση που έκανε στις 9 Δεκεμβρίου στην βουλή η κ. Δαμανάκη και δέχθηκε ο υπουργός να κάνει την σχετική τροποποίηση.
Αλλωστε μια που διανύουμε την περίοδο της Ελληνικής προεδρίας είναι μια πολύ καλή ευκαιρία μέσω της ανάδειξης της άδικης ως προς τις γυναίκες φορολογικής νομοθεσίας και της κινητοποίησης για την κατάργησή τους να εφαρμόσουμε στην πράξη το gender mainstreaming.
Σύμφωνα με τον ορισμό του Συμβουλίου της Ευρώπης « η ένταξη της ισότητας σε όλες τις πολιτικές (gender mainstreaming) είναι η αναδιοργάνωση, βελτίωση, ανάπτυξη και η αξιολόγηση της διαδικασίας άσκησης πολιτικής, έτσι ώστε η οπτική της ισότητας των φύλων να ενσωματωθεί σε όλες τις πολιτικές σε όλα τα επίπεδα και τα στάδια από τους φορείς που εμπλέκονται στην άσκηση των πολιτικών». (Gender Mainstreaming: Conceptual framework, methodology and presentation of good practices, Council of Europe, EG-S-MS (98)2- May 1998) Ελληνική μετάφραση: Εκδοση της ΓΓΙ.
Στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας (http://www.isotita.gr/) αναφέρονται σχετικά και τα ακόλουθα με τα οποία συμφωνούμε απολύτως.
"Η ένταξη της ισότητας σε όλες τις πολιτικές, μαζί με τις θετικές δράσεις υπέρ των γυναικών αποτελούν τα δύο βασικά και συμπληρωματικά εργαλεία πολιτικής για την προώθηση της ισότητας των φύλων. Βασίζεται στην διαπίστωση ότι καμία πολιτική δεν είναι ουδέτερη απέναντι στα φύλα και ότι η διάσταση του φύλου θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη τόσο στον σχεδιασμό όσο και στην εφαρμογή των πολιτικών, έτσι ώστε να προωθείται η ισότητα, αλλά και να αποφεύγονται οι πιθανές αρνητικές συνέπειες ως προς αυτήν."
Σας ενημερώνουμε ότι στο αμέσως επόμενο διάστημα θα απευθυνθούμε σε όλες τις βουλευτίνες της Ελληνικής βουλής, θα οργανώσουμε διαμαρτυρίες έξω από κεντρικές εφορίες και θα δώσουμε συνέντευξη τύπου για το θέμα.
Μάλιστα, ανεξάρτητα από την δική μας πρωτοβουλία, τον Δεκέμβριο του 2002 δύο γυναίκες βουλευτές, η κ. Δαμανάκη Μαρία και η κ. Παπακώστα Κατερίνα υπέβαλαν σχετική επερώτηση στη βουλή, ενώ η κ. Δαμανάκη έκανε και συγκεκριμένη πρόταση για την άρση των κατά φύλο ανισοτήτων στη φορολογική μεταχείριση των πολιτών, καθώς και για την δυνατότητα υποβολής ξεχωριστής δήλωσης για όσους συζύγους το επιθυμούν.
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ήδη επιληφθεί του ζητήματος (ανεξάρτητα από την δική μας προσπάθεια), συμφωνεί απολύτως με το σκεπτικό μας και θεωρεί εντελώς απαράδεκτη την αντιμετώπιση των εγγάμων γυναικών από την εφορία.
Σας παρακαλούμε θερμά να μας ενημερώσετε για την άποψη της Γραμματείας Ισότητας επί του συγκεκριμένου θέματος, αν τυχόν έχετε κάνει μέχρι τώρα κάποιες ενέργειες και αν σκοπεύετε να προβείτε σε συγκεκριμένες ενέργειες το επόμενο διάστημα, μια που η υπόθεση έχει αποκτήσει κάποια δημοσιότητα.
Σας ευχαριστούμε πολύ
Με φεμινιστική αλληλεγγύη
Ομάδα Γυναικών Θεσσαλονίκης