10 Δεκεμβρίου 2005

Πενήντα εφτά χρόνια μετά την απαγόρευση από την Παγκόσμια Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων κάθε μορφής βασανιστηρίων και σκληρής, απάνθρωπης και ταπεινωτικής συμπεριφοράς ή τιμωρίας, τα βασανιστήρια εξακολουθούν,  δυστυχώς,  να είναι  μια κοινή πρακτική. Τον τελευταίο καιρό γινόμαστε μάρτυρες  μιας ιδιαίτερα ανησυχητικής τακτικής ορισμένων χωρών που απαιτούν την εξαίρεσή τους από την απαγόρευση των βασανιστηρίων, βασιζόμενες στις εθνικές τους αντιλήψεις περί ασφάλειας.

Ας μιλήσουμε ξεκάθαρα: τα βασανιστήρια δεν θα μπορέσουν ποτέ να γίνουν εργαλείο για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, διότι  τα βασανιστήρια  αποτελούν εργαλείο της ίδιας της τρομοκρατίας.

Η απερίφραστη και απόλυτη απαγόρευση των βασανιστηρίων θεσμοθετείται και από το Διεθνές Δίκαιο. Δεσμεύει όλα τα Κράτη για κάθε εδαφική επικράτεια που βρίσκεται υπό τη δικαιοδοσία τους ή τον έλεγχό τους. Εφαρμόζεται σε όλες τις  περιστάσεις,  τόσο σε καιρό πολέμου όσο και ειρήνης. Τα βασανιστήρια δεν είναι επιτρεπτά ούτε όταν τα αποκαλούν κάπως αλλιώς. Η σκληρή και απάνθρωπη συμπεριφορά είναι απαράδεκτη και παράνομη, ότι όνομα και να της δώσουμε.

Τα Κράτη οφείλουν να τιμούν την απαγόρευση και να αντιμάχονται σθεναρά την ατιμωρησία των ενόχων για διάπραξη βασανιστηρίων.  Όσοι διανοούνται ή εξουσιοδοτούν οποιαδήποτε μορφή βασανιστηρίων και άλλων σκληρών, απάνθρωπων και απαξιωτικών συμπεριφορών, και όσοι διαπράττουν τέτοιες ενέργειες, δεν πρέπει να παραμένουν ατιμώρητοι. Ούτε μπορεί κάποιο Κράτος να ανέχεται τα βασανιστήρια που γίνονται από τρίτο παράγοντα. Αυτό σημαίνει ότι κανένα πρόσωπο δεν πρέπει να παραδίδεται σε άλλο Κράτος, αν υπάρχει κίνδυνος εκεί να υποστεί  βασανιστήρια. 

Η διεθνής κοινότητα πρέπει να απαντήσει δυνατά, με μια φωνή, κατά των βασανιστηρίων, σε όλες τους τις μορφές. Τη σημερινή  μέρα, καλώ όλα τα Κράτη, που δεν το έχουν κάνει ακόμα, να επικυρώσουν τη Συνθήκη κατά των Βασανιστηρίων και Άλλης Σκληρής, Απάνθρωπης και Ταπεινωτικής Συμπεριφοράς ή Τιμωρίας, καθώς και το Προαιρετικό Πρωτόκολλο της Συνθήκης κατά των Βασανιστηρίων. Προτρέπω όλα τα Κράτη να επιτρέψουν στον Ειδικό Επιθεωρητή των Ηνωμένων Εθνών για τα Βασανιστήρια την ανεξάρτητη πρόσβασή του  στους πολιτικούς κρατούμενους που βρίσκονται υπό την επιτήρησή τους. Η ανεμπόδιστη πρόσβαση συνιστά ουσιώδη προστασία για αυτά τα άτομα, που η απομόνωση τα κάνει ιδιαίτερα ευάλωτα στην κακομεταχείριση. Μαζί, πρέπει να δώσουμε φωνή, και να αποζημιώσουμε, τους κακοποιημένους κρατούμενους, όπως και όλα τα θύματα και τους επιζώντες των βασανιστηρίων.

Η ανθρωπότητα αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρές προκλήσεις. Η απειλή της τρομοκρατίας είναι υπαρκτή και άμεση. Παρόλα αυτά ο φόβος της τρομοκρατίας  δεν μπορεί να δικαιολογήσει την υιοθέτηση των δικών τους μεθόδων. Ούτε μπορούμε να εφησυχάσουμε μπροστά στη βαθμιαία εξάπλωση της σκληρής και απάνθρωπης τιμωρίας, που σε πολλές κοινωνίες ασκείται δυσανάλογα στα πιο τρωτά της μέλη: τους φυλακισμένους, τους πολιτικά αδύναμους και τους οικονομικά στερημένους. Αντ’ αυτού πρέπει να αντιμετωπίζουμε αυτό το κακό όπου το συναντάμε, επιβεβαιώνοντας τις θεμελιώδεις αξίες της ανθρωπότητας.

Σήμερα, την Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ας επαναλάβουμε τη δέσμευσή μας στις αρχές της Παγκόσμιας Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και ας αφιερωθούμε στον ξερίζωμα  της μάστιγας των βασανιστηρίων από προσώπου γης.

* ** *